Тайёрӣ
Ба шумо имтиҳон лозим аст ё не
Имтиҳонро аз забони русӣ, таърихи Русия ва асосҳои қонунгузорӣ на ҳама месупоранд. Ӯҳдадорӣ ва истисноҳо аз он бо моддаи 15.1 Қонуни федералии № 115-ФЗ муқаррар шудаанд.
Пеш аз пардохт барои имтиҳон санҷидан лозим аст. Барои супоридани истифоданашуда пулро барнамегардонанд, як қисми одамон бошад барои чизе пардохт мекунанд ва месупоранд, ки ба онҳо умуман лозим набуд.
Кӣ озод аст — аз рӯи банди 5 моддаи 15.1:
- Имтиҳон барои чор мақсад лозим аст: ИМЗ, ИИД, иҷозатнома барои кор ва патент.
- Шахсони ғайриқобил ва шахсоне, ки қобилияти амалашон маҳдуд аст, барои ИМЗ ва ИИД имтиҳон намесупоранд.
- Шахсони то 18-сола барои ИМЗ ва ИИД имтиҳон намесупоранд.
- Мардони 65-сола ва калонтар барои ИМЗ ва ИИД имтиҳон намесупоранд.
- Занони 60-сола ва калонтар барои ИМЗ ва ИИД имтиҳон намесупоранд.
- Иштирокчиёни барномаи давлатии кӯчонидани ҳамватанон ва аъзои оилаи онҳо имтиҳон намесупоранд.
- Мутахассисони баландихтисос ва аъзои оилаашон ҳангоми ариза барои ИИД аз рӯи банди 27 моддаи 13.2 аз имтиҳон озоданд — яъне на дар ҳама ҳолат.
- Шаҳрвандони Давлати Иттифоқӣ — яъне шаҳрвандони Беларус — барои ИМЗ ва ИИД имтиҳон намесупоранд.
- Шахсе, ки барои ИИД ариза медиҳад ва падару модар, писар ё духтараш шаҳрванди Русия буда, дар Русия доимӣ зиндагӣ мекунад, имтиҳон намесупорад.
- Шаҳрвандони Украина барои ИМЗ ва ИИД имтиҳон намесупоранд.
- Ҳуҷҷати таҳсилот, ки дар СССР то 1 сентябри соли 1991 дода шудааст, ҷои сертификатро мегирад.
- Ҳуҷҷати таҳсилот, ки дар Русия пас аз 1 сентябри соли 1991 бо аттестатсияи ниҳоии давлатӣ гирифта шудааст, ҷои сертификатро мегирад.
- Қарор дар бораи эътирофи соҳиби забони русӣ ҷои сертификатро танҳо дар сурате мегирад, ки то 26 октябри соли 2023 қабул шуда бошад.
Ҳангоми қабул ба шаҳрвандӣ забон ва таърих аз шахсони 70-сола ва маъюбони гурӯҳи I пурсида намешавад. Барои ИМЗ ва ИИД ҳадҳо дигаранд: 65 дар мардон ва 60 дар занон.
Ҳангоми иҷозатнома барои кор (ин патент нест) мутахассисони баландихтисос ва рӯзноманигорони ВАО-и хориҷизабон аз имтиҳон озоданд.
Озодиро бо ҳуҷҷат тасдиқ мекунанд. Гуфтани шифоҳӣ кам аст: шиноснома, шаҳодатномаи таваллуд, диплом ё қарори комиссия, ки то 26 октябри соли 2023 қабул шудааст, лозим аст. Ҳуҷҷат набошад — имтиҳонро бо асосҳои умумӣ супоридан лозим меояд.
Саволҳои зуд-зуд додашаванда
Кадом ҳуҷҷат шаҳодатномаро иваз карда метавонад?
Ҳуҷҷати таҳсилоти намунаи давлатӣ, ки дар СССР то 1 сентябри соли 1991 дода шудааст (дараҷа на пасттар аз таҳсилоти умумии асосӣ), ё ҳуҷҷати таҳсилот ё ихтисос, ки ба касе дода шудааст, ки аз 1 сентябри соли 1991 дар Русия аттестатсияи ниҳоии давлатиро бомуваффақият гузаштааст. Қарор дар бораи эътироф ҳамчун соҳиби забони русӣ низ мувофиқ аст — вале танҳо то 26 октябри соли 2023 қабулшуда: баъд аз ин сана чунин қарорҳоро комиссия қабул намекунад. Ҳуҷҷатро ба ҷои шаҳодатнома пешниҳод мекунанд ва чизе супоридан лозим нест.
Ман шаҳрванди Арманистон, Беларус, Қазоқистон ё Қирғизистонам. Ба ман имтиҳон лозим аст?
Дар ин ҷо хато кардан осон аст ва хато пул меарзад — ба ҳар ду тараф. Ба шаҳрвандони кишварҳои ИИА патент лозим нест, яъне имтиҳоне низ, ки барои патент месупоранд, лозим нест: озодӣ аз патент озодӣ аз имтиҳон умуман нест. Вале дар Беларус имтиёз васеътар аст: шаҳрвандони Давлати Иттифоқӣ на барои иҷозати муваққатан истиқомат ва на барои шаҳодатномаи истиқомат имтиҳон намесупоранд (зербанди 8 банди 5 моддаи 15.1). Ба шаҳрвандони Арманистон, Қазоқистон ва Қирғизистон барои ҳар ду имтиҳон лозим аст.
Ман 64-сола ҳастам, имтиёз пас аз як сол мешавад. Интизор шавам?
Имтиёз дар рӯзи супоридани ҳуҷҷатҳо кор мекунад, на дар рӯзе, ки шумо дар бораи он фаҳмидед. Агар ҳуҷҷатҳо ҳозир лозим бошанд — супоридан ҳам ҳозир лозим меояд.
Ман дар донишгоҳи русӣ мехонам. Ин озод мекунад?
Худи таҳсил — не. Таҳсилоти хатмшуда бо аттестатсияи ниҳоии давлатӣ аз забони русӣ озод мекунад, яъне диплом ё аттестат, на билети донишҷӯӣ.
Кӣ ҳал мекунад, ки ман ба имтиёз дохил мешавам ё не?
Шӯъбаи масъалаҳои муҳоҷират, ки ҳуҷҷатҳоро қабул мекунад. Мо — машқгоҳ, на мақомоти давлатӣ: вазъи худро бо таҳрири амалкунандаи қонун муқоиса кунед ё дар қабул аниқ кунед. Феҳристи истисноҳо тағйир ёфтааст ва боз тағйир ёфтанаш мумкин.
Имтиёз нест. Тайёриро аз чӣ сар кунам?
Аз ташхис: тести ройгонро гузаред ва бинед, кадом бахш мефарояд. «Умуман» тайёрӣ дидан бефоида аст — дар имтиҳон ҳар бахш ҳадди ҳатмии худро дорад ва нокомии яке бо муваффақияти боқимонда ҷуброн намешавад.
Таркиби истисноҳо аз рӯи моддаи 15.1 Қонуни федералии № 115-ФЗ оварда шудааст. Мавод маълумотдиҳанда аст: қарорро дар бораи имтиёз идорае қабул мекунад, ки ҳуҷҷатҳоро мегирад, на мо. Пеш аз супоридан бо таҳрири амалкунандаи қонун муқоиса кунед.