Выберите правильный вариант: «Завтра я ___ к врачу».
ходил сиздин жообуңуз «Ходил» — өткөн чак, ал «завтра» сөзүнө карама-каршы. Келер чак формасы керек. хожу сиздин жообуңуз «Хожу» — учур чак жана кайталанган аракетти билдирет. Келечектеги бир жолугушуу үчүн «пойду» керек. пойду туура
«Вчера», «сейчас», «завтра» сөздөрү бүт сүйлөмдүн чагын аныктайт, этиш алар менен дал келүүгө тийиш. Экзаменде мындай жардамчы сөз дээрлик дайыма болот — адегенде аны табыңыз.
Выберите слово по смыслу: «Человек, который лечит людей, — это ___».
врач туура учитель сиздин жообуңуз Мугалим мектепте балдарды окутат. Дарылаган — врач. продавец сиздин жообуңуз Сатуучу дүкөндө товар сатат. Дарылоого тиешеси жок.
Кесиптердин аттары экзаменде көп суралат жана дээрлик дайыма аракет аркылуу: дарылайт — врач, окутат — учитель. Көп аттар этиштен жасалат: «водитель» — «водить» тен.
Выберите правильный вариант: «Он работает ___ заводе».
в сиздин жообуңуз Завод, вокзал, почта жана иш менен «на» колдонулат: на заводе, на почте. Муну тизме катары жаттоо керек — эреже жок. на туура к сиздин жообуңуз «К» кыймылдын багытын көрсөтөт: иду к врачу. Иш орду багыт эмес, жер предлогу менен белгиленет.
Орусчада жер предлогу логикадан чыкпайт: в больнице, бирок на заводе. «На» үчүн кыска тизме: на заводе, на фабрике, на почте, на вокзале, на рынке, на работе, на улице.
Выберите правильный вариант: «Мне ___ помощь».
нужен сиздин жообуңуз «Нужен» — эркек теги: нужен паспорт. «Помощь» аял тегинде, ошондуктан «нужна». нужно сиздин жообуңуз «Нужно» — орто тек же жаксыз форма: нужно идти. Аял тегиндеги зат атооч менен «нужна» коюлат. нужна туура
«Нужен» сөзү керек болгон нерсенин тегине жараша өзгөрөт: нужен паспорт, нужна помощь, нужно время, нужны документы. Кимге керек болсо, ал барыш жөндөмөдө турат: мне, ему.
Прочитайте объявление: «Лифт не работает. Приносим извинения». Что нужно сделать, чтобы попасть на пятый этаж?
Вызвать лифт кнопкой сиздин жообуңуз Жарыяда лифт иштебей турганы ачык айтылган. Баскычты басуу пайдасыз. Подняться по лестнице туура Прийти в другой день сиздин жообуңуз Жарыя имаратты жаппайт жана кабыл алууну жылдырбайт. Лифт гана иштебейт, кирүүгө болот.
«Не работает» — нерсе бузулган жана колдонууга болбойт дегени. Мындай жарыялар лифтке, банкоматка жана төлөм терминалына илинет. «Приносим извинения» — сылык сөз айкашы.
Прочитайте объявление в поликлинике: «Талоны к терапевту выдаются в регистратуре». Куда нужно подойти за талоном?
К терапевту в кабинет сиздин жообуңуз Терапевт талон боюнча кабыл алат, талонду болсо башка жерде берет — жарыя аны түз атайт. В аптеку сиздин жообуңуз Дарыканада дары сатылат. Врачка талон ал жерде берилбейт. В регистратуру туура
Регистратура — поликлиниканын кире беришиндеги текче, ал жерде врачка жазып, талон беришет. Сөздү эки коңшусу менен жаттаңыз: «кабинет» жана «расписание».
Вы заполняете бланк. В строке «Фамилия» нужно написать:
имя, которое вам дали при рождении сиздин жообуңуз Бул «Имя» сабы. Фамилия — үй-бүлөгө жалпы ат, бланкта ага өзүнчө саб бар. фамилию отца полностью сиздин жообуңуз Бланкка паспорттогу өз фамилияңыз жазылат. Атанын аты орус документтеринде «Отчество» сабында болот. фамилию так, как она написана в паспорте туура
Фамилия, ат жана атасынын аты ар кандай бланкта паспорттогудай жана анын нотариалдык котормосундагыдай — тамга-тамга жазылат. Айырма болсо, документтер кайтарылат.
Прочитайте вывеску: «РЕМОНТ ОБУВИ». Что здесь делают?
Чинят обувь туура Продают обувь сиздин жообуңуз Сатууну «магазин» деген сөз же «ремонт»сыз «обувь» билдирет. Негизги сөз бул жерде «ремонт», б.а. оңдоо. Шьют обувь на заказ сиздин жообуңуз Буйрутма боюнча тигүүнү башкача аташат: «пошив обуви», «обувь на заказ». «Ремонт» — бар нерсени оңдоо.
«Ремонт» оңдоону билдирет. Маңдайчаларда бул сөз көп кездешет: ремонт обуви, ремонт телефонов, ремонт одежды. Аны маңдайчадан таануу жаза билүүдөн маанилүүрөөк.
Прочитайте объявление: «Обед с 13:00 до 14:00». Вы пришли в 13:30. Что это значит?
Сейчас обед, надо подождать туура Обед уже закончился сиздин жообуңуз 13:30 — 13:00 менен 14:00дүн ортосунда, б.а. тыныгуунун ичинде. Ал 14:00дө бүтөт. Обед начнётся через полчаса сиздин жообуңуз Түшкү тамак мурунтан жүрүп жатат: ал 13:00дө башталган. Жарым сааттан кийин, тескерисинче, бүтөт.
«С» жана «до» предлогдору башталышты жана аягын белгилейт: с 13:00 — башталыш, до 14:00 — аягы. Алардын ортосундагы каалаган убакыт тыныгууга туура келет.
В анкете есть графа «Место рождения». Что туда пишут?
Город или село, где человек родился туура Адрес, где человек живёт сейчас сиздин жообуңуз Бул үчүн өзүнчө графа бар — «Место жительства» же «Адрес регистрации». Туулган жер эч качан өзгөрбөйт. Название роддома сиздин жообуңуз Мекеме жазылбайт: паспортто жана туулгандыгы тууралуу күбөлүктө калктуу конуш турат, анкета документ менен дал келиши керек.
«Место рождения» графасына паспортто турган нерсе жазылат: шаар, кыштак же айыл, керек болсо облус жана өлкө. Документ менен дал келбөө анкетаны кайтарууга себеп.
Выберите верную форму: «Сколько стоит … билет?»
этот туура это сиздин жообуңуз «Это» — орто род, ал эми «билет» эркек родунда: этот билет, эта карта, это место. эти сиздин жообуңуз «Эти» — көптүк сан: эти билеты. Суроодо билет бирөө.
Шилтеме сөз зат атооч менен ылайыкташат: этот билет (эркек), эта справка (аял), это место (орто), эти документы (көптүк).
Выберите верную форму: «Я работаю здесь … года».
два туура две сиздин жообуңуз «Две» — аял род: две недели, две справки. «Год» эркек род, демек «два года». двух сиздин жообуңуз «Двух» — илик жөндөмө, ал предлог менен керек: «в течение двух лет». Предлогсуз «два» коюлат.
«Два», «три», «четыре» дегенден кийин зат атооч илик жөндөмөнүн жекелик санында турат: два года, три месяца, четыре дня. Беш жана андан көп менен — көптүк: пять лет.
Выберите верную форму: «Вчера я … на работу».
ходил туура хожу сиздин жообуңуз «Хожу» — учур чак, сүйлөмдө болсо «вчера» бар: өткөн чак формасы керек. пойду сиздин жообуңуз «Пойду» — келер чак. «Вчера» жана келер чак бир сүйлөмдө айкашпайт.
Убакыт сөздөрү этиштин формасын аныктайт: вчера — өткөн (ходил), сейчас — учур (хожу), завтра — келер (пойду). Бул үч сөздү биринчи текшерүү керек.
Что означает слово «квитанция»?
Документ об оплате туура Разрешение на работу сиздин жообуңуз Иштөөгө уруксат — патент же уруксат; квитанция төлөмдү гана тастыктайт. Справка о здоровье сиздин жообуңуз Ден соолук тууралуу справканы дарыгер берет жана ал медициналык справка деп аталат. Квитанция — акча жөнүндө.
Квитанция акча төлөнгөнүн тастыктайт. Аны сакташат: патентти төлөгөндө дал квитанция төлөм болгонун жана убагында болгонун далилдейт.
Прочитайте объявление: «Уважаемые пациенты! Приём врача только по предварительной записи». Где вы можете увидеть такое объявление?
В школе сиздин жообуңуз Мектепте окуучулар окуйт, бейтаптар эмес. «Приём врача» да медициналык мекемени көрсөтөт. В поликлинике туура В магазине сиздин жообуңуз «Пациенты» — дарыгерге келгендер. Дүкөндө аларды сатып алуучу дешет.
Бул жердеги ачкыч сөздөр — «пациенты» жана «приём врача». Экөө тең медицинага гана тиешелүү, ошондуктан жарнак поликлиникада же ооруканада илинген. Мындай тапшырмаларда бүт текстти түшүнүүнүн кереги жок: бир гана жерде кездешкен бир сөздү табуу жетиштүү.
Прочитайте объявление: «Магазин работает с 9:00 до 21:00 без перерыва. Воскресенье — выходной». Когда магазин закрыт?
В воскресенье туура В обед сиздин жообуңуз Жарнакта «без перерыва» деп жазылган — демек күндүз дүкөн жабылбайт. После 9:00 сиздин жообуңуз 9:00 — ачылуу убактысы, жабылуу эмес. Дүкөн 21:00дө жабылат.
Тапшырмада дүкөн КАЧАН иштебей турганы суралат. Текстте убакытка эки көрсөтмө бар: иштөө сааттары жана эс алуу күнү. «Без перерыва» деген сөз түшкү тыныгуу вариантын атайын жабат.
Вы заполняете анкету. В строке «Гражданство» нужно написать:
название страны, гражданином которой вы являетесь туура название города, где вы родились сиздин жообуңуз Туулган шаар «Место рождения» сабына жазылат, бул анкетанын башка сабы. название страны, где вы сейчас живёте сиздин жообуңуз Жашаган жер — «Адрес» же «Место жительства» сабы. Жарандык жашаган жерге көз каранды эмес.
«Гражданство» — мамлекетке таандыктык, туулган жер да, жашаган жер да эмес. Адам бир шаарда туулуп, башка мамлекетте жашап, үчүнчүсүнүн жараны боло алат. Анкеталарда бул саптар ар дайым өзүнчө.
Выберите правильный вариант: «Я работаю ___ стройке».
на туура в сиздин жообуңуз «В» ичкериги жай жөнүндө сөз болгондо колдонулат: в цехе, в магазине. Курулуш ачык аянт, аны менен «на». к сиздин жообуңуз «К» предлогу «куда, к кому» суроосуна жооп берет жана иш орду менен колдонулбайт: «иду к врачу», бирок «работаю на стройке».
Кыргыз тилдүү үчүн негизги кыйынчылык ушул жерде: кыргызчада «в» менен «на»нын айырмасы такыр жок — экөөнүн ордунда бир «-да» мүчөсү турат (заводдо, дүкөндө). Орусчада болсо ачык аянттар менен «на»: на стройке, на заводе, на рынке, на вокзале; жабык жайлар менен «в»: в магазине, в офисе, в больнице. Бул логика эмес, салт — жаттоо керек.
Выберите правильный вариант: «У меня нет ___».
документы сиздин жообуңуз «Нет» сөзүнөн кийин зат атооч родительный жөндөмөдө турат: нет чего? — документов. «Документы» — атооч жөндөмө, ал бул жерде мүмкүн эмес. документам сиздин жообуңуз «Документам» — дательный жөндөмө, ал «чему» суроосуна жооп берет. «Нет» сөзүнөн кийин родительный керек. документов туура
Бул — кыргыз тилдүүлөрдүн эң көп кездешкен катасы, жана себеби так. Кыргызчада «жок» сөзүнөн мурун сөз өзгөрбөйт: «документтер жок». Орусчада болсо «нет» ар дайым родительный жөндөмөнү талап кылат: нет времени, нет денег, нет документов. Өзүңүздү «нет чего?» суроосу менен текшериңиз.
Выберите правильный вариант: «Вчера я ___ в поликлинику».
пойду сиздин жообуңуз «Пойду» — келер чак. «Вчера» сөзү менен ал сүйлөмдүн маанисине карама-каршы келет. ходил туура хожу сиздин жообуңуз «Хожу» — учур чак, ал «вчера» сөзү менен айкашпайт. Өткөн чактын формасы керек.
«Вчера» деген сөз өткөн чакты көрсөтөт жана этиш аны менен макулдашууга тийиш. Бул жерде кыргызча жардам берет: анда да чак этиште белгиленет (бардым — барам). Сүйлөмдөн белги сөздү издеңиз: вчера, сейчас, завтра.
Как вежливо обратиться к незнакомому человеку на улице?
Извините, пожалуйста… туура Эй, послушай! сиздин жообуңуз Бул орой кайрылуу. «Эй» жана тааныш эмес адамга «ты» орусчада адепсиз угулат. Друг, иди сюда сиздин жообуңуз Тааныш эмес адамга «друг» деген өтө жакындык, «иди» болсо «ты» менен буйрук. Тааныш эмеске «вы» дешет.
Тааныш эмес адамга «вы» деп кайрылышат жана кечирим суроодон башташат: «Извините», «Простите», «Будьте добры». Кыргызчада бул айырма бар — «сиз» жана «сен», — ошондуктан түшүнүктүн өзү тааныш; жаттоо керек болгону орус тилиндеги формалар. Мындай баштоосуз өтүнүч талап болуп угулат.
Выберите правильный вариант: «Я живу ___ Москве».
на сиздин жообуңуз «На» шаарлар менен колдонулбайт. «На» ачык мейкиндик жана мекеме алдына коюлат: на площади, на вокзале. Шаар болсо — «в». в туура у сиздин жообуңуз «У» — «биреөнүн жанында» же «биреөнүкүндө» дегени: у брата, у врача. Шаардагы жашаган жер мындай белгиленбейт.
Шаарлардын, өлкөлөрдүн жана жашаган жерлердин аттары менен «в» предлогу коюлат: в Москве, в России. «В» дан кийин зат атооч предлогдук жөндөмөдө турат. Кыргызчада бул ишти мүчө аткарат (Москвада), орусчада предлог менен мүчө ЭКӨӨ БИРГЕ келет.
Выберите правильный вариант: «Это моя ___ работа».
новый сиздин жообуңуз «Новый» — эркек теги. «Работа» сөзү аял тегинде, сын атооч анын мүчөсүн алышы керек: новая. новое сиздин жообуңуз «Новое» — орто тек, ал -о жана -е менен бүткөн сөздөрдө: новое место. «Работа» -а менен бүтөт, бул аял теги. новая туура
Орус зат атоочторунда тек бар, сын атооч дайыма өз зат атоочунун тегин алат. Текти мүчөдөн билүү оңой: -а жана -я — аял, үнсүз — эркек, -о жана -е — орто. Кыргызчада тек такыр жок, ошондуктан ар бир жаңы сөздү теги менен кошо жаттаган оң.
Выберите правильный вариант: «В моей семье два ___».
сына туура сын сиздин жообуңуз «Два» дан кийин баштапкы форма эмес, жекеликтеги илик жөндөмө коюлат: два сына. сыновья сиздин жообуңуз «Сыновья» — көптүк, ал «пять» жана андан чоң сандардан кийин келет. Два, три, четыре дан кийин жекелик турат.
Эки, үч, төрт сандарынан кийин зат атооч жекеликтеги илик жөндөмөдө турат: два сына, три года. Бештен баштап — көптүктөгү илик. Кыргызчада сандан кийин зат атооч өзгөрбөйт (эки уул), орусчада сан форманы өзгөртөт.
Выберите правильный вариант: «У меня нет ___».
документы сиздин жообуңуз «Нет» тен кийин илик жөндөмө коюлат: нет документов. «Документы» — атооч жөндөмө, ал «эмне бар?» деген суроого жооп берет. документов туура документам сиздин жообуңуз «Документам» — барыш жөндөмө, ал «кимге? эмнеге?» суроосуна жооп берет. «Нет» тен кийин коюлбайт.
Орусчада бир нерсенин жоктугу «нет» сөзү жана илик жөндөмө менен айтылат: нет документов. Эреже дайыма иштейт, аны «нет чего?» суроосу менен текшериңиз. Көңүл буруңуз: есть документы, бирок нет документов — жокко чыгарууда форма өзгөрөт.
Прочитайте объявление на двери: «Обед с 13:00 до 14:00». Вы пришли в 13:30. Что это значит?
Сейчас открыто, можно войти сиздин жообуңуз 13:30 — 13:00 дөн 14:00 гө чейинки аралыктын ичинде, бул түшкү тамак убагы, жабык. Учреждение закрыто на весь день сиздин жообуңуз Жарыяда бүтүн күн эмес, эки саат көрсөтүлгөн. 14:00 дөн кийин кабыл алуу уланат. Сейчас закрыто, нужно подождать до 14:00 туура
«С» жана «до» предлогдору аралыкты белгилейт: с 13:00 до 14:00 — алардын ортосундагы бүт убакыт. Аралыктын ичиндеги ар кандай убакыт түшкү тамакка туура келет. Мындай жарыялар поликлиника, банк жана миграция бөлүмүнүн эшигинде илинет.
Прочитайте вывеску: «Вход только для сотрудников». Кто может войти в эту дверь?
Те, кто здесь работает туура Любой посетитель сиздин жообуңуз «Только» сөзү эшикти калгандар үчүн жабат. Келүүчү кызматкер эмес. Только руководитель сиздин жообуңуз «Сотрудники» — бул жерде иштегендердин баары, бир жетекчи эмес.
«Сотрудник» — мекеменин кызматкери. «Только» сөзү чөйрөнү чектейт: кызматкерлер гана кире алат. Мындай тактайчалар поликлиника, банк жана мамлекеттик мекемелерде кездешет; жанында адатта келүүчүлөр үчүн өзүнчө кире бериш болот.
Вы заполняете бланк. В строке «Дата рождения» нужно написать:
ваш возраст в годах сиздин жообуңуз Жаш ар жылы өзгөрөт, туулган күн болсо эч качан. Бланкта дал ошол күн суралат, анткени ал паспорт менен дал келет. число, месяц и год вашего рождения туура город, где вы родились сиздин жообуңуз Туулган шаар «Место рождения» сабында жазылат. «Дата» сөзү жерди эмес, убакытты билдирет.
«Дата рождения» — күн, ай жана жыл: мисалы, 05.03.1990. Орусиянын бланктарында дата күн-ай-жыл тартибинде жазылат. Маалымат паспорт менен санына чейин дал келүүгө тийиш: датадагы айырма — документтерди кайтаруунун кеңири таралган себеби.