Выберите правильный вариант: «Завтра я ___ к врачу».
ходил sizin cavabınız «Ходил» keçmiş zamandır, o, «завтра» sözünə ziddir. Gələcək zaman forması lazımdır. хожу sizin cavabınız «Хожу» indiki zamandır və təkrarlanan hərəkəti bildirir. Gələcəkdəki bir səfər üçün «пойду» lazımdır. пойду düzgün
«Вчера», «сейчас», «завтра» sözləri bütün cümlənin zamanını müəyyən edir və feil onlarla uzlaşmalıdır. İmtahanda belə açar söz demək olar ki, həmişə var — əvvəlcə onu tapın.
Выберите слово по смыслу: «Человек, который лечит людей, — это ___».
врач düzgün учитель sizin cavabınız Müəllim məktəbdə uşaqları öyrədir. Müalicə edən — həkim. продавец sizin cavabınız Satıcı mağazada mal satır. Müalicə ilə əlaqəsi yoxdur.
Peşə adları imtahanda tez-tez soruşulur və demək olar ki, həmişə hərəkət vasitəsilə: müalicə edir — врач, öyrədir — учитель. Bir çox ad feildən düzəlir: «водитель» — «водить» dən.
Выберите правильный вариант: «Он работает ___ заводе».
в sizin cavabınız Zavod, vağzal, poçt və işlə «на» işlənir: на заводе, на почте. Bunu siyahı kimi əzbərləmək lazımdır — qayda yoxdur. на düzgün к sizin cavabınız «К» hərəkətin istiqamətini göstərir: иду к врачу. İş yeri istiqamət yox, yer sözönü ilə göstərilir.
Rus dilində yer sözönü məntiqdən çıxmır: в больнице, amma на заводе. «На» üçün qısa siyahı: на заводе, на фабрике, на почте, на вокзале, на рынке, на работе, на улице.
Выберите правильный вариант: «Мне ___ помощь».
нужен sizin cavabınız «Нужен» kişi cinsidir: нужен паспорт. «Помощь» qadın cinsindədir, ona görə «нужна». нужно sizin cavabınız «Нужно» orta cins və ya şəxssiz formadır: нужно идти. Qadın cinsli isimlə «нужна» işlənir. нужна düzgün
«Нужен» sözü lazım olan şeyin cinsinə görə dəyişir: нужен паспорт, нужна помощь, нужно время, нужны документы. Kimə lazımdırsa, o, yönlük halda durur: мне, ему.
Прочитайте объявление: «Лифт не работает. Приносим извинения». Что нужно сделать, чтобы попасть на пятый этаж?
Вызвать лифт кнопкой sizin cavabınız Elanda liftin işləmədiyi açıq deyilir. Düyməni basmaq faydasızdır. Подняться по лестнице düzgün Прийти в другой день sizin cavabınız Elan binanı bağlamır və qəbulu təxirə salmır. Yalnız lift işləmir, girmək olar.
«Не работает» — əşya xarabdır və istifadə etmək olmaz deməkdir. Belə elanlar liftə, bankomata və ödəniş terminalına vurulur. «Приносим извинения» nəzakətli ifadədir.
Прочитайте объявление в поликлинике: «Талоны к терапевту выдаются в регистратуре». Куда нужно подойти за талоном?
К терапевту в кабинет sizin cavabınız Terapevt talonla qəbul edir, talonu isə başqa yerdə verirlər — elan onu birbaşa adlandırır. В аптеку sizin cavabınız Aptekdə dərman satılır. Həkimə talon orada verilmir. В регистратуру düzgün
Регистратура — poliklinikanın girişindəki masa, orada həkimə yazırlar və talon verirlər. Sözü iki qonşusu ilə yadda saxlayın: «кабинет» və «расписание».
Вы заполняете бланк. В строке «Фамилия» нужно написать:
имя, которое вам дали при рождении sizin cavabınız Bu, «Имя» sətridir. Фамилия — ailə üçün ümumi addır, blankda onun ayrıca sətri var. фамилию отца полностью sizin cavabınız Blanka pasportdakı öz soyadınız yazılır. Atanın adı rus sənədlərində «Отчество» sətrində olur. фамилию так, как она написана в паспорте düzgün
Soyad, ad və ata adı istənilən blankda pasportdakı və onun notarial tərcüməsindəki kimi — hərfbəhərf yazılır. Fərq olarsa, sənədlər qaytarılır.
Прочитайте вывеску: «РЕМОНТ ОБУВИ». Что здесь делают?
Чинят обувь düzgün Продают обувь sizin cavabınız Satışı «maqazin» sözü və ya «remont»suz «obuv» bildirir. Açar söz burada «remont», yəni təmirdir. Шьют обувь на заказ sizin cavabınız Sifarişlə tikməyi başqa cür adlandırırlar: «poşiv obuvi», «obuv na zakaz». «Remont» mövcud olanın təmiridir.
«Remont» təmiri bildirir. Lövhələrdə bu söz tez-tez rast gəlir: remont obuvi, remont telefonov, remont odejdı. Onu lövhədə tanımaq yazmaqdan vacibdir.
Прочитайте объявление: «Обед с 13:00 до 14:00». Вы пришли в 13:30. Что это значит?
Сейчас обед, надо подождать düzgün Обед уже закончился sizin cavabınız 13:30 — 13:00 ilə 14:00 arasındadır, yəni fasilənin içindədir. O, 14:00-da bitir. Обед начнётся через полчаса sizin cavabınız Nahar artıq davam edir: o, 13:00-da başlayıb. Yarım saatdan sonra əksinə, bitəcək.
«S» və «do» ön qoşmaları başlanğıc və sonu göstərir: s 13:00 — başlanğıc, do 14:00 — son. Onların arasındakı istənilən vaxt fasiləyə düşür.
В анкете есть графа «Место рождения». Что туда пишут?
Город или село, где человек родился düzgün Адрес, где человек живёт сейчас sizin cavabınız Bunun üçün ayrıca xana var — «Mesto jitelstva» və ya «Adres reqistratsii». Doğum yeri heç vaxt dəyişmir. Название роддома sizin cavabınız Müəssisə yazılmır: pasportda və doğum haqqında şəhadətnamədə yaşayış məntəqəsi göstərilir və anket sənədlə üst-üstə düşməlidir.
«Mesto rojdeniya» xanasına pasportdakı ilə eyni yazılır: şəhər, qəsəbə və ya kənd, lazım gəldikdə vilayət və ölkə. Sənədlə uyğunsuzluq anketin qaytarılmasına səbəbdir.
Выберите верную форму: «Сколько стоит … билет?»
этот düzgün это sizin cavabınız «Eto» — orta cinsdir, «bilet» isə kişi cinsindədir: etot bilet, eta karta, eto mesto. эти sizin cavabınız «Eti» — cəmdir: eti biletı. Sualda isə bilet birdir.
İşarə sözü ismə uyğunlaşır: etot bilet (kişi), eta spravka (qadın), eto mesto (orta), eti dokumentı (cəm).
Выберите верную форму: «Я работаю здесь … года».
два düzgün две sizin cavabınız «Dve» qadın cinsidir: dve nedeli, dve spravki. «Qod» kişi cinsindədir, deməli «dva qoda». двух sizin cavabınız «Dvux» — yiyəlik haldır, ön qoşma ilə lazımdır: «v teçeniye dvux let». Ön qoşmasız «dva» qoyulur.
«Dva», «tri», «çetıre»dən sonra isim tək yiyəlik halda olur: dva qoda, tri mesyatsa, çetıre dnya. Beş və daha çoxla — cəm: pyat let.
Выберите верную форму: «Вчера я … на работу».
ходил düzgün хожу sizin cavabınız «Xoju» indiki zamandır, cümlədə isə «vçera» var: keçmiş zaman forması lazımdır. пойду sizin cavabınız «Poydu» gələcək zamandır. «Vçera» ilə gələcək zaman bir cümlədə uyuşmur.
Zaman sözləri feilin formasını müəyyən edir: vçera — keçmiş (xodil), seyças — indiki (xoju), zavtra — gələcək (poydu). Bu üç sözü ilk yoxlamaq lazımdır.
Что означает слово «квитанция»?
Документ об оплате düzgün Разрешение на работу sizin cavabınız İşləmək icazəsi patent və ya icazədir; qəbz yalnız ödənişi təsdiqləyir. Справка о здоровье sizin cavabınız Sağlamlıq haqqında arayışı həkim verir və o, tibbi arayış adlanır. Qəbz pul haqqındadır.
Qəbz pulun ödənildiyini təsdiqləyir. Onu saxlayırlar: patent ödənişində məhz qəbz ödənişin olduğunu və vaxtında olduğunu sübut edir.
Прочитайте объявление: «Уважаемые пациенты! Приём врача только по предварительной записи». Где вы можете увидеть такое объявление?
В школе sizin cavabınız Məktəbdə şagirdlər oxuyur, xəstələr yox. «Приём врача» da tibb müəssisəsini göstərir. В поликлинике düzgün В магазине sizin cavabınız «Пациенты» — həkimə gələnlərdir. Mağazada onları alıcı adlandırırlar.
Buradakı açar sözlər — «пациенты» və «приём врача». Hər ikisi yalnız tibbə aiddir, buna görə elan poliklinikada və ya xəstəxanada asılıb. Belə tapşırıqlarda bütün mətni başa düşmək lazım deyil: yalnız bir yerdə rast gəlinən bir sözü tapmaq kifayətdir.
Прочитайте объявление: «Магазин работает с 9:00 до 21:00 без перерыва. Воскресенье — выходной». Когда магазин закрыт?
В воскресенье düzgün В обед sizin cavabınız Elanda «без перерыва» yazılıb — deməli gündüz mağaza bağlanmır. После 9:00 sizin cavabınız 9:00 — açılış vaxtıdır, bağlanış yox. Mağaza 21:00-da bağlanır.
Tapşırıqda mağazanın NƏ VAXT işləmədiyi soruşulur. Mətndə vaxta dair iki göstəriş var: iş saatları və istirahət günü. «Без перерыва» sözü nahar variantını qəsdən bağlayır.
Вы заполняете анкету. В строке «Гражданство» нужно написать:
название страны, гражданином которой вы являетесь düzgün название города, где вы родились sizin cavabınız Doğulduğun şəhər «Место рождения» sətrinə yazılır, bu anketin başqa sətridir. название страны, где вы сейчас живёте sizin cavabınız Yaşayış yeri — «Адрес» və ya «Место жительства» sətridir. Vətəndaşlıq yaşayış yerindən asılı deyil.
«Гражданство» — dövlətə mənsubiyyətdir, nə doğulduğun yer, nə də yaşadığın yer. İnsan bir şəhərdə doğulub, başqa dövlətdə yaşayıb, üçüncüsünün vətəndaşı ola bilər. Anketlərdə bu sətirlər həmişə ayrıdır.
Выберите правильный вариант: «Я работаю ___ стройке».
на düzgün в sizin cavabınız «В» içəridəki otaqdan söhbət gedəndə işlənir: в цехе, в магазине. Tikinti açıq sahədir, onunla «на». к sizin cavabınız «К» ön qoşması «куда, к кому» sualına cavab verir və iş yeri ilə işlənmir: «иду к врачу», lakin «работаю на стройке».
Azərbaycan dili daşıyıcısı üçün əsas çətinlik buradadır: Azərbaycan dilində «в» və «на» fərqi ümumiyyətlə yoxdur — hər ikisinin yerində bir «-da/-də» şəkilçisi durur (zavodda, mağazada). Rus dilində isə açıq sahələrlə «на»: на стройке, на заводе, на рынке, на вокзале; qapalı otaqlarla «в»: в магазине, в офисе, в больнице. Bu məntiq deyil, ənənədir — əzbərləmək lazımdır.
Выберите правильный вариант: «У меня нет ___».
документы sizin cavabınız «Нет» sözündən sonra isim yiyəlik halında durur: нет чего? — документов. «Документы» — adlıq haldır, o burada mümkün deyil. документам sizin cavabınız «Документам» — yönlük haldır, o «чему» sualına cavab verir. «Нет»dən sonra yiyəlik hal lazımdır. документов düzgün
Bu, Azərbaycan dili daşıyıcılarının ən çox rast gəlinən səhvidir, və səbəbi dəqiqdir. Azərbaycan dilində «yoxdur»dan əvvəl söz dəyişmir: «sənədlər yoxdur». Rus dilində isə «нет» həmişə yiyəlik halı tələb edir: нет времени, нет денег, нет документов. Özünüzü «нет чего?» sualı ilə yoxlayın.
Выберите правильный вариант: «Вчера я ___ в поликлинику».
пойду sizin cavabınız «Пойду» — gələcək zamandır. «Вчера» sözü ilə o, cümlənin mənasına ziddir. ходил düzgün хожу sizin cavabınız «Хожу» — indiki zamandır, o «вчера» sözü ilə birləşmir. Keçmiş zamanın forması lazımdır.
«Вчера» sözü keçmiş zamanı göstərir və feil onunla uzlaşmalıdır. Burada Azərbaycan dili kömək edir: orada da zaman feildə işarələnir (getdim — gedirəm). Cümlədə işarə sözü axtarın: вчера, сейчас, завтра.
Как вежливо обратиться к незнакомому человеку на улице?
Извините, пожалуйста… düzgün Эй, послушай! sizin cavabınız Bu kobud müraciətdir. «Эй» və tanımadığın adama «ты» rus dilində nəzakətsiz səslənir. Друг, иди сюда sizin cavabınız Tanımadığın adama «друг» demək həddindən artıq yaxınlıqdır, «иди» isə «ты» ilə əmrdir. Tanımadığa «вы» deyilir.
Tanımadığın adama «вы» ilə müraciət edilir və üzrxahlıqla başlanır: «Извините», «Простите», «Будьте добры». Azərbaycan dilində bu fərq var — «siz» və «sən», — buna görə anlayışın özü tanışdır; əzbərləmək lazım olan rus dilindəki formalardır. Belə bir başlanğıc olmadan xahiş tələb kimi səslənir.
Выберите правильный вариант: «Я живу ___ Москве».
на sizin cavabınız «На» şəhərlərlə işlənmir. «На» açıq məkan və müəssisə önünə qoyulur: на площади, на вокзале. Şəhər isə — «в». в düzgün у sizin cavabınız «У» «kiminsə yanında» və ya «kiminsə evində» deməkdir: у брата, у врача. Şəhərdə yaşayış yeri belə göstərilmir.
Şəhər, ölkə və yaşayış yerlərinin adları ilə «в» sözönü işlənir: в Москве, в России. «В» dan sonra isim ön hallıqda durur. Azərbaycan dilində bu işi şəkilçi görür (Moskvada), rus dilində isə sözönü və şəkilçi BİRLİKDƏ gəlir.
Выберите правильный вариант: «Это моя ___ работа».
новый sizin cavabınız «Новый» kişi cinsidir. «Работа» sözü qadın cinsindədir və sifət onun şəkilçisini almalıdır: новая. новое sizin cavabınız «Новое» orta cinsdir, o, -о və -е ilə bitən sözlərdədir: новое место. «Работа» -а ilə bitir, bu qadın cinsidir. новая düzgün
Rus isimlərində cins var və sifət həmişə öz isminin cinsini alır. Cinsi şəkilçidən bilmək asandır: -а və -я — qadın, samit — kişi, -о və -е — orta. Azərbaycan dilində cins ümumiyyətlə yoxdur, ona görə hər yeni ismi cinsi ilə birlikdə yadda saxlayın.
Выберите правильный вариант: «В моей семье два ___».
сына düzgün сын sizin cavabınız «Два» dan sonra ilkin forma yox, təkdə yiyəlik hal qoyulur: два сына. сыновья sizin cavabınız «Сыновья» cəmdir, o, «пять» və daha böyük saylardan sonra gəlir. Два, три, четыре dan sonra tək forma durur.
İki, üç, dörd saylarından sonra isim təkdə yiyəlik halda durur: два сына, три года. Beşdən yuxarı saylardan sonra — cəmdə yiyəlik. Azərbaycan dilində saydan sonra isim dəyişmir (iki oğul), rus dilində isə say formanı dəyişir.
Выберите правильный вариант: «У меня нет ___».
документы sizin cavabınız «Нет» dan sonra yiyəlik hal qoyulur: нет документов. «Документы» adlıq haldır — o, «nə var?» sualına cavab verir. документов düzgün документам sizin cavabınız «Документам» yönlük haldır, o, «kimə? nəyə?» sualına cavab verir. «Нет» dan sonra işlənmir.
Rus dilində bir şeyin olmaması «нет» sözü və yiyəlik hal ilə ifadə olunur: нет документов. Qayda həmişə işləyir, onu «нет чего?» sualı ilə yoxlayın. Diqqət: есть документы, amma нет документов — inkarda forma dəyişir.
Прочитайте объявление на двери: «Обед с 13:00 до 14:00». Вы пришли в 13:30. Что это значит?
Сейчас открыто, можно войти sizin cavabınız 13:30 saat 13:00-dan 14:00-a qədər olan aranın içindədir — bu, nahar vaxtıdır, bağlıdır. Учреждение закрыто на весь день sizin cavabınız Elanda bütün gün yox, iki saat göstərilib. Saat 14:00-dan sonra qəbul davam edir. Сейчас закрыто, нужно подождать до 14:00 düzgün
«С» və «до» sözönləri aranı müəyyən edir: с 13:00 до 14:00 — onların arasındakı bütün vaxt. Aranın içindəki istənilən vaxt nahara düşür. Belə elanlar poliklinika, bank və miqrasiya şöbəsinin qapılarında olur.
Прочитайте вывеску: «Вход только для сотрудников». Кто может войти в эту дверь?
Те, кто здесь работает düzgün Любой посетитель sizin cavabınız «Только» sözü qapını qalanları üçün bağlayır. Ziyarətçi işçi deyil. Только руководитель sizin cavabınız «Сотрудники» — burada işləyənlərin hamısı, bir rəhbər deyil.
«Сотрудник» — müəssisə işçisi. «Только» sözü dairəni məhdudlaşdırır: yalnız işçilər girə bilər. Belə lövhələr poliklinika, bank və dövlət müəssisələrində olur; yanında adətən ziyarətçilər üçün ayrıca giriş var.
Вы заполняете бланк. В строке «Дата рождения» нужно написать:
ваш возраст в годах sizin cavabınız Yaş hər il dəyişir, doğum tarixi isə heç vaxt. Blankda məhz tarix soruşulur, çünki o, pasportla üst-üstə düşür. число, месяц и год вашего рождения düzgün город, где вы родились sizin cavabınız Doğulduğunuz şəhər «Место рождения» sətrində yazılır. «Дата» sözü yeri yox, vaxtı bildirir.
«Дата рождения» — gün, ay və il: məsələn, 05.03.1990. Rusiya blanklarında tarix gün-ay-il ardıcıllığı ilə yazılır. Məlumat pasportla rəqəminə qədər üst-üstə düşməlidir: tarixdəki fərq sənədlərin qaytarılmasının ən çox rast gəlinən səbəbidir.