Прочитайте текст: «Россия — федеративное государство. В её состав входят республики, края, области, города федерального значения, автономная область и автономные округа. Все они равноправны».
Что означает равноправие субъектов?
Все субъекты называются одинаково сиздин жообуңуз Аталыштары дал ар башка: республика, край, область, автономдук округ. Текст аларды санайт. Все субъекты имеют равные права в отношениях с федерацией туура Все субъекты имеют одинаковое население сиздин жообуңуз Кеп укуктар жөнүндө, тургундардын саны жөнүндө эмес. Субъекттердин калкы ондогон эсе айырмаланат.
Субъекттердин тең укуктуулугу федералдык бийлик органдары менен мамиледе тең укуктарды билдирет, бирдей өлчөмдү, калкты же аталышты эмес. Субъекттердин түрлөрү алтоо: республикалар, крайлар, областтар, федералдык маанидеги шаарлар, автономдук область жана автономдук округдар.
Прочитайте текст: «Заявление о приёме в гражданство рассматривается в срок до трёх месяцев. О принятом решении заявитель уведомляется письменно. При отказе повторное заявление может быть подано не ранее чем через год».
Через какое время можно подать заявление повторно после отказа?
Через три месяца сиздин жообуңуз Үч ай — арызды кароо мөөнөтү, баш тартуудан кийинки күтүү эмес. Текстте эки башка мөөнөт бар. Не ранее чем через год туура Сразу же сиздин жообуңуз «Бир жылдан эрте эмес» — түз чектөө. Дароо тапшырууга болбойт.
Текстте эки мөөнөт бар, аларды чаташтыруу кымбат: үч ай — арызды канча кароо, бир жыл — баш тартуудан кийин кайра тапшыруу үчүн канча күтүү. Бул тапшырма санды аракет менен байланыштыруу жөндөмүн текшерет. Расмий тексттерди окуу ыкмасы: ар бир мөөнөткө оюңузда «эмненин мөөнөтү» деп кошуңуз.
Прочитайте текст: «Русский язык является государственным языком Российской Федерации на всей её территории. Республики вправе устанавливать свои государственные языки, которые употребляются наряду с русским».
Может ли в республике быть свой государственный язык?
Нет, только русский на всей территории сиздин жообуңуз Тексттин экинчи сүйлөмү республикаларга өз тилдерин ачык уруксат берет. Биринчиси орус тилине тиешелүү, бирок экинчисин жокко чыгарбайт. Да, вместо русского сиздин жообуңуз «Наряду» деген сөз «менен бирге» дегени, «ордуна» эмес. Бир сөз маанини тескерисине өзгөртөт. Да, наряду с русским туура
Орус тили — бүт Россиянын аймагында мамлекеттик тил; республикалар өз мамлекеттик тилдерин белгилөөгө укуктуу, алар орус тили МЕНЕН БИРГЕ колдонулат, анын ордуна эмес. «Наряду» деген сөз бир ката бүт сүйлөмдүн маанисин тескери айландырган сөздөрдөн.
Выберите правильный вариант: «Я горжусь ___ страной».
своей туура свою сиздин жообуңуз «Свою» — табыш жөндөмө. «Гордиться» чыгыш жөндөмөнү талап кылат. своя сиздин жообуңуз «Своя» — атооч жөндөмө, ээнин формасы. «Гордиться» этишинен кийин мүмкүн эмес.
«Гордиться» этиши чыгыш жөндөмөнү башкарат: горжусь страной, семьёй. Чыгыш жөндөмө «ким менен? эмне менен?» деген суроолорго жооп берет. Ошол эле жөндөмөнү «заниматься», «интересоваться», «работать» этиштери талап кылат. Бул этиштердин тизмеси кыска, аны үйрөнүү керек.
Выберите правильный вариант: «Он приехал ___ Москву в 2019 году».
на сиздин жообуңуз «На» шаарлар менен колдонулбайт. Бул өзгөчөлүксүз эреже. до сиздин жообуңуз «До Москвы» — «бир чекке чейин» дегени, жетпей. Бул жерде адам шаарГА келген. в туура
Шаарга багыт — «в» предлогу табыш жөндөмө менен: приехал в Москву. Жер — «в» предлог жөндөмө менен: живу в Москве. Суроолорду айырмалаңыз: «кайда?» — табыш, «кайда?» — предлог. Бул жуп орус тилинин бүт жер системасынын негизи.
Выберите правильный вариант: «В классе учатся двадцать три ___».
ученик сиздин жообуңуз «Ученик» — жекелик атооч жөндөмө, ал «один»дан кийин гана келет. ученика туура учеников сиздин жообуңуз «Учеников» бештен башталган сандардан кийин коюлат. «Двадцать три»дан кийин болсо бирдиктин эрежеси иштейт.
Орус тилинде зат атоочтун формасы сандын АКЫРКЫ цифрасына көз каранды. Один — ученик. Два, три, четыре — ученика. Пять жана андан көп — учеников. Двадцать три үчкө бүтөт, демек «ученика». Өзгөчөлүк: он бирден он төрткө чейинки сандар дайыма көптүк илик талап кылат.
Выберите правильный вариант: «Я живу здесь ___ 2015 года».
с туура от сиздин жообуңуз «От» мейкиндиктеги эсеп чекитин же булакты көрсөтөт. Мөөнөттүн башталышы үчүн «с» колдонулат. в сиздин жообуңуз «В 2015 году» — «ошол жылдын ичинде» дегени, «андан баштап» эмес. Бул жерде азыркыга чейин уланып жаткан нерсе жөнүндө.
Мөөнөттүн башталышы — «с» предлогу илик жөндөмө менен: с 2015 года, с понедельника. Аягы — «до»: до пятницы. «С… до…» жубу аралыкты сүрөттөйт. Бул предлогдор ар бир иш тартиби жарыясында турат.
Выберите правильный вариант: «Этот вариант ___, чем предыдущий».
хорошо сиздин жообуңуз «Хорошо» — салыштыруусуз тактооч. «Чем» деген сөздө салыштырма даража керек. самый хороший сиздин жообуңуз «Самый хороший» — эң жогорку даража, ал баары менен салыштырат жана «чем» менен айкашпайт. лучше туура
Салыштырма даража орус тилинде эки жол менен жасалат: мүчө менен (лучше, быстрее) же «более/менее» деген сөздөр менен. Аларды аралаштырууга болбойт: «более лучше» — орой ката. Бир нече форма туура эмес, алар эстелет.
Выберите правильный вариант: «Мы поздравляем ___ с праздником».
вами сиздин жообуңуз «Вами» — чыгыш жөндөмө. «Поздравлять»тан кийин мүмкүн эмес. вас туура вам сиздин жообуңуз «Вам» — барыш жөндөмө, «говорить», «помогать» этиштерине керек. «Поздравлять» табыш жөндөмөнү талап кылат.
«Поздравлять кимди? эмне менен?» — табыш кошуу «с» предлогу менен чыгыш. Мааниси боюнча окшош этиштер ар кандай башкарат, муну эстөө керек: поздравлять КОГО, бирок желать КОМУ.
Как вежливо обратиться к незнакомому сотруднику учреждения?
Эй, послушайте! сиздин жообуңуз «Эй» — орой көңүл буруу, жакын достордун арасында гана ылайыктуу. Мекемеде ал чакырык катары угулат. Извините, можно задать вопрос? туура Слушай, скажи мне... сиздин жообуңуз Тааныш эмес адамга «сен» деп кайрылуу орой, «слушай» болсо буйрук катары угулат. Мекемеде «сиз» деп сүйлөшөт.
Тааныш эмес адамга сылык кайрылуу кечирим суроодон башталат: «Извините», «Простите». Андан кийин суроо, сөзсүз «сиз» менен. Бул формалдуулук эмес: орус тилинде «сен/сиз» айырмасы катуу жана аны дароо байкашат. Эне тилинде мындай айырма барларга (сиз/сен) орус формаларын гана үйрөнүү керек.
Выберите правильный вариант: «Я не понял. ___ , пожалуйста».
Повторить сиздин жообуңуз Белгисиз форма өзү өтүнүч боло албайт. Буйрук ыңгайынын формасы керек. Повторяю сиздин жообуңуз «Повторяю» — бул сиз өзүңүз кайталайсыз. Сиз болсо маектештен сурап жатасыз. Повторите туура
Кайра суроо өтүнүчү сүйлөө этикетинин милдеттүү бөлүгү, андан уялуунун кереги жок. Сынакта бул формулалар кодификаторго өзүнчө пункт болуп кирет. Жашоодо алар көп эрежелерден маанилүү: кайра сураган адам унчукпай баш ийкегенден көбүрөөк түшүнөт.
Выберите правильный вариант: «Он вернулся ___ работы поздно».
от сиздин жообуңуз «От» адамдар менен колдонулат: вернулся от врача. Иш орду менен айкашпайт. с туура из сиздин жообуңуз «Из» — «в» предлогунун жубу. Жумушка болсо «на» менен барышат, демек «с» менен кайтышат.
Жер предлогдору жуп жүрөт, экинчи жарымы биринчиси менен аныкталат. Пошёл В магазин — вернулся ИЗ магазина. Пошёл НА работу — вернулся С работы. Бирден эмес, жуп менен эстөө керек: в/из, на/с, к/от.
Выберите правильный вариант: «Дайте, пожалуйста, ___ хлеба».
буханку туура буханка сиздин жообуңуз «Буханка» — атооч жөндөмө. «Дайте» этишинен кийин табыш керек. буханки сиздин жообуңуз «Буханки» — илик же көптүк. Өтүнүчтө бир даана үчүн жекелик табыш керек.
«Дать» табыш жөндөмөнү талап кылат: дайте хлеб, дайте буханку. -а менен бүткөн аял уруудагы зат атоочтордо табыш жөндөмө -у мүчөсүн алат: буханка → буханку. Бул форма дүкөндө күн сайын керек.
Выберите правильный вариант: «Она работает ___ в детском саду».
воспитатель сиздин жообуңуз «Работать»тан кийин кесиптин аты чыгыш жөндөмөдө турат: работать кем? — воспитателем. воспитателя сиздин жообуңуз «Воспитателя» — илик же табыш жөндөмө. Экөө тең «работать»тан кийин колдонулбайт. воспитателем туура
Кесип «работать» этишинин жанында чыгыш жөндөмөдө турат: работаю поваром, врачом. Ошол эле жөндөмө «стать», өткөн чактагы «быть» этиштеринен кийин: стал инженером. Чыгыш жөндөмө «кем?» деген суроого жооп берет.
Выберите правильный вариант: «___ вы не подскажете, где здесь аптека?».
Слышь сиздин жообуңуз «Слышь» — жакындардын арасында гана ылайыктуу оозеки форма. Тааныш эмеске ал текеберденүү катары угулат. Извините туура Эй сиздин жообуңуз «Эй» — орой көңүл буруу. Өтүп бараткан адам жооп бербөөгө толук укуктуу.
Көчөдө тааныш эмес адамга кайрылуу «Извините» же «Простите» менен башталат, андан кийин суроо. «Не подскажете ли» формасы түз суроодон жумшагыраак угулат жана орус тилинде өзгөчө сылык деп эсептелет: суроодогу терс маани өтүнүчтү жумшартат.
Выберите правильный вариант: «Я купил билет ___ поезд до Казани».
на туура в сиздин жообуңуз «В поезд» — «вагондун ичине» дегени. Билет болсо транспортКА сатып алынат. для сиздин жообуңуз «Для» дайындоону же алуучуну көрсөтөт: билет для сына. Бул жерде болсо транспорттун түрү жөнүндө.
Билет транспортКА сатып алынат: на поезд, на автобус. Транспортка болсо ИЧИНЕ отурушат: в поезд. Бир сөздүн жанында эки предлог, тандоо этишке көз каранды. Пайдалуу жуп: купить билет НА поезд, бирок сесть В поезд.
Выберите правильный вариант: «Мне ___ этот фильм».
понравил сиздин жообуңуз Орус тилинде мындай сөз жок: «нравиться» этиши -ся менен гана колдонулат. понравилась сиздин жообуңуз «Понравилась» — аял уруу, «фильм» болсо эркек уруу. Этиш КИМГЕ эмес, ЭМНЕ жакканы менен дал келет. понравился туура
«Мне нравится» конструкциясы көп тилдерге салыштырмалуу тескери түзүлгөн: жаккан адам барыш жөндөмөдө (мне, тебе), жаккан нерсе болсо ээ, этиш аны менен дал келет. Эреже: «мне»ге эмес, этиштен кийинки сөзгө караңыз.
Выберите правильный вариант: «Он старше меня ___ два года».
за сиздин жообуңуз «За два года» — убакыт аралыгы жөнүндө. Жаш айырмасын мындай билдиришпейт. на туура в сиздин жообуңуз «В два раза» эселикти билдирет. Бул жерде болсо жылдардагы айырма, демек «на».
Айырма «на» предлогу менен билдирилет: старше на два года, дороже на сто рублей. Эселик — «в» предлогу менен: в два раза больше. Аларды аралаштырууга болбойт, айырма сезилерлик.
Собеседник говорит: «Извините, я вас перебил». Что ответить вежливо?
Ничего страшного, продолжайте. туура Да, вы мне помешали. сиздин жообуңуз Формалдуу туура, бирок орой: кечирим суроону кабыл алуу керек, күнөөнү тастыктоо эмес. Мындай жооп сүйлөшүүнү токтотот. Молчите, я говорю. сиздин жообуңуз Бул сылыктыкка жооп катары орой сөз. Маектеш кечирим сурады, мындай жооп берүү — жөн жерден чыр баштоо.
Кечирим суроого орусча кабыл алуу формуласы менен жооп беришет: «Ничего страшного», «Не волнуйтесь». Жооптун мааниси — ыңгайсыздыкты жоюу, жоругун баалоо эмес. Бул сүйлөө этикетинин бөлүгү жана сынакта өзүнчө текшерилет.
В заявлении о приёме в гражданство есть строка «Мотивы обращения».
Что там уместно написать?
Проживаю в России девять лет, здесь живёт моя семья, работаю и намерен связать свою дальнейшую жизнь с Россией. туура Хочу получить паспорт. сиздин жообуңуз Бул мотив эмес, арыз берип жаткан аракеттин өзү. Сап ЭМНЕ ҮЧҮН деп сурайт, ЭМНЕ эмес. Так надо для работы. сиздин жообуңуз Өтө кыска жана башка нерсе жөнүндө: сап өлкө менен байланыштын себептерин сурайт, пайданы эмес. Иштөө жашоо уруксаты менен да мүмкүн.
«Кайрылуунун себептери» — жашооңузду Россия менен байланыштырган себептер: жашаган мөөнөт, үй-бүлө, иш, билим, ниеттер. Өз сөзүңүз менен, бирок конкреттүү жазылат. Бул сап бардык арыздарда жок, бирок дал аны эң начар толтурушат.
Вы пишете объяснительную записку о том, почему пропустили срок подачи уведомления.
Какое начало подходит?
Уведомление не было подано в срок в связи с моей госпитализацией с 5 по 20 числа, что подтверждается выпиской из больницы. туура Я не виноват, меня никто не предупредил. сиздин жообуңуз Түшүндүрмө себепти түшүндүрөт, күнөөлүнү издебейт. Мындай башталыш окуганды биринчи саптан сизге каршы коёт. Не смог прийти, был занят. сиздин жообуңуз «Бош эмес элем» — себеп эмес, анын жоктугу. Мындай сөз айкашын урматтуу деп таанышпайт.
Түшүндүрмө мындай курулат: эмне болду, кайсы себептен, эмне менен тастыкталат. Үч бөлүк, үчүнчүсү эң маанилүү: тастыктоосуз себеп сөз бойдон калат. «Не было подано» деген формага көңүл буруңуз — кыска атоочтук, расмий кагаздардын тили: ал күнөөлүнү көрсөтпөй фактыны атайт.
Вы хотите обратиться к незнакомому человеку на улице. Какой вариант уместен?
«Эй, слушай!» сиздин жообуңуз Мындай жакын таанышка гана кайрылышат. Тааныш эмес адамга орой угулат. «Уважаемый гражданин, позвольте обратиться» сиздин жообуңуз Бул кызмат адамына расмий кайрылуунун тили. Көчөдө табигый эмес угулат. «Извините, вы не подскажете…» туура
Тааныш эмес адамга кечирим суроо менен кайрылышат: «Извините». Андан кийин өтүнүчтүн өзү, жумшартылып. Төртүнчү деңгээлде экзамен сүйлөө стилин тандоону текшерет.
Вы не расслышали, что сказал собеседник. Как переспросить вежливо?
«Извините, я не расслышал. Повторите, пожалуйста» туура «Что?» сиздин жообуңуз «Что?» одоно угулат: маектеш муну ачуулануу деп кабыл алышы мүмкүн. «Говорите громче» сиздин жообуңуз Бул өтүнүч эмес, көрсөтмө, жана күнөөнү маектешке жүктөйт.
Сылык кайра суроо эки бөлүктөн: кечирим жана өтүнүч. Ушул эле формула маанини түшүнбөгөндө да колдонулат. Кайра суроо билгичтиги бай сөздүктөн маанилүү.
Вам не понравилось качество услуги, и вы хотите сказать об этом. Какой вариант уместен в разговоре с сотрудником?
«Вы всё сделали неправильно» сиздин жообуңуз Катуу айыптоо текшерүүнү эмес, коргонууну жаратат. Маектеш актанууга киришет. «Мне кажется, здесь ошибка. Можно проверить ещё раз?» туура Промолчать и уйти сиздин жообуңуз Унчукпоо маселени чечпейт: ката калат. Ар бир керектөөчүнүн айтууга укугу бар.
Орус сылык маегинде баа жумшартылат: «мага окшойт», «балким, бул жерде ката». Бул алсыздык эмес, оңдоо мүмкүнчүлүгүн берүү. Жардам бербесе — жазуу жүзүндөгү доо.
Прочитайте: «Уважаемые жители! По вопросам благоустройства двора обращайтесь в управляющую компанию. Приём — по средам с 15:00 до 18:00». Куда идти с вопросом о сломанной детской площадке?
В администрацию города в любой день сиздин жообуңуз Жарыя даректи так айтат: башкаруучу компания. Шаардын администрациясы бул жерде аталган эмес. В управляющую компанию в любой рабочий день сиздин жообуңуз Кабыл алуу шаршемби гана жана 15:00дөн гана көрсөтүлгөн. В управляющую компанию, в среду после 15:00 туура
Башкаруучу компания үй жана үй жанындагы аймак үчүн жооп берет. Шаардын администрациясы короодон тышкаркысы үчүн. Кайрылууну эки нускадагы жазуу арыз менен баштаган оңой.
Прочитайте из инструкции к лекарству: «Принимать по 1 таблетке 2 раза в день после еды». Сколько таблеток нужно в день?
Две туура Одну сиздин жообуңуз Бир таблетка — бир жолку доза. «Күнүнө эки жолу» — эки кабыл алуу, демек күнүнө эки таблетка. Четыре сиздин жообуңуз Төртөө туура эмес көбөйтүүдөн чыгат: бирден эки жолу — экөө.
Дарынын нускамасы үч сан боюнча окулат: бир жолу канча, күнүнө канча жолу, канча күн. «Тамактан кийин» сөздөрү убакытка тиешелүү. Түшүнбөсөңүз, врачтан сураңыз.
Вы пишете заявление о приёме на работу. Что должно быть в его конце?
Только подпись сиздин жообуңуз Датасыз арызды убакытка байлоого болбойт: андан кароо мөөнөтү эсептелет. Дата и подпись с расшифровкой туура Только дата сиздин жообуңуз Колсуз документтин күчү жок: кол арызды дал сиз бергениңизди тастыктайт.
Ар кандай арыз дата жана чечмеленген кол менен бүтөт. Жогоруда кимге жана кимден, ортодо өтүнүчтүн маңызы, төмөндө дата жана кол. Эки нускада тапшырыңыз.
Вам оказали услугу, и вы хотите поблагодарить сотрудника учреждения. Какой вариант уместен?
«Ну наконец-то» сиздин жообуңуз Бул ыраазычылык эмес, сөгүш: жасалган ишти баасыздандырат. Ничего не сказать сиздин жообуңуз Мындай учурда унчукпоо орой деп кабыл алынат. Кыска «рахмат» эч нерсе турбайт. «Спасибо большое, вы мне очень помогли» туура
Этикет сөз айкаштары — төртүнчү деңгээлдеги экзамендин өзүнчө темасы. Ыраазычылык эки бөлүктөн: «рахмат» жана эмне үчүн. Коңшу формулаларды жуп билиңиз.
Собеседник предлагает: «Может быть, зайдёте завтра?» Вы не можете. Как отказать вежливо?
«К сожалению, завтра не смогу. Можно в четверг?» туура «Нет» сиздин жообуңуз Бир муундуу баш тартуу одоно угулат жана маекти үзөт. Сылык баш тартуу өкүнүч жана сунуш камтыйт. «Посмотрим» сиздин жообуңуз Белгисиз жооп жалган үмүт жаратат: маектеш сизди күтөт. Түз айткан адилеттүү.
Сылык баш тартуу үч бөлүктөн: өкүнүч, баш тартуунун өзү жана мүмкүн болсо альтернатива. Үчүнчү бөлүк баш тартууну маектин уландысына айлантат.
Вы хотите узнать, работает ли учреждение в субботу. Какой вопрос задать по телефону?
«Суббота рабочая?» сиздин жообуңуз Саламсыз суроо үзүл-кесил угулат. Телефондо маектеш сизди көрбөйт. «Здравствуйте! Подскажите, пожалуйста, вы работаете в субботу?» туура «Мне нужно прийти в субботу» сиздин жообуңуз Бул суроо эмес, өз ниети жөнүндө билдирүү. Маектеш андан жооп күтүлүп жатканын түшүнбөйт.
Телефон суроосу мындай курулат: салам, жумшартуучу «айтып коюңузчу», суроонун өзү. Бирден сураңыз. Жооп маанилүү болсо, аны кайталаңыз.
Прочитайте объявление: «В связи с проведением ремонтных работ отделение временно не работает. Ближайшее отделение — ул. Мира, 12». Что делать человеку, пришедшему сюда?
Ждать окончания ремонта здесь сиздин жообуңуз Жарыя мөөнөттү айтпайт жана кайда барууну түз көрсөтөт. Идти в отделение на улице Мира, 12 туура Обратиться в это отделение по телефону сиздин жообуңуз Бөлүм такыр иштебейт. Жарыя башка бөлүмдү сунуштайт.
Убактылуу жабылуу жарыялары дээрлик дайыма эки бөлүктөн: себеп жана анын ордуна кайда баруу. Экинчи бөлүктү издеңиз. «В связи с» себепти киргизет.
Прочитайте: «Заявление подано 3 марта. Срок рассмотрения — 30 дней». Когда ожидать ответа?
3 марта же сиздин жообуңуз Мөөнөт тапшырган күндөн башталат, ошол күнү бүтпөйт. Через тридцать рабочих дней, то есть в мае сиздин жообуңуз Текстте «жумуш» сөзү жок, демек календардык күндөр эсептелет. Примерно в начале апреля туура
Кароо мөөнөтү арыз тапшырылган күндөн эсептелет. «30 күн» — календардык күндөр; «30 жумуш күнү» — дээрлик бир жарым ай. Мөөнөт өтүп жооп жок болсо, бул даттануу үчүн негиз.
Вы пишете объяснительную записку на работе. Какой стиль уместен?
Разговорный, как в переписке с друзьями сиздин жообуңуз Түшүндүрмө кат — ишке тигилүүчү документ. Сүйлөшүү стили анда олуттуу көрүнбөйт. Эмоциональный, чтобы показать своё отношение сиздин жообуңуз Сезимдер автордун өзүнө каршы иштейт: алар фактылардан алаксытат. Деловой: факты, даты, без оценок и эмоций туура
Түшүндүрмө кат иштиктүү стилде жазылат: эмне болду, качан, эмне себептен — кыска жана фактылар боюнча. Баа берүү жана сезим болбошу керек.
Выберите правильный вариант: «Я хочу, чтобы вы ___ моё заявление».
рассмотреть сиздин жообуңуз «Чтобы» дан кийин башка жак болсо, өткөн форма коюлат, белгисиз эмес. рассматриваете сиздин жообуңуз «Рассматриваете» — учур чак, «чтобы» дан кийин колдонулбайт. рассмотрели туура
«Чтобы» байламтасы ким аракет кылганына жараша ар башка иштейт. Бирдей болсо — белгисиз форма; башка болсо — -л формасы.
Выберите правильный вариант: «Этот документ ___ для подачи заявления».
необходим туура необходимый сиздин жообуңуз «Необходимый» — толук форма, ал зат атоочтун алдында аныктооч катары турат. Баяндооч ролунда кыска форма керек. необходима сиздин жообуңуз «Необходима» — аял теги. «Документ» эркек тегинде.
Кыска сын атоочтор баяндооч ролунда ээ менен дал келет. Толук форма зат атоочтун алдында турат. Бул расмий талаптардын тили.
Выберите правильный вариант: «Сообщите, пожалуйста, ___ будет готов документ».
который сиздин жообуңуз «Который» зат атоочко аныктооч киргизет. Убакыт суроосу үчүн «когда» керек. когда туура что сиздин жообуңуз «Что» факт жөнүндөгү билдирүүнү киргизет. Бул жерде убакыт суралат.
Кыйыр суроо түз суроодогудай эле сөз менен киргизилет: качан — сообщите, когда. «Что» болсо суроону эмес, билдирүүнү киргизет.
Выберите правильный вариант: «Он работает в этой организации ___ 2019 года».
от сиздин жообуңуз «От» булакты көрсөтөт. Убакыттын башталышы «с» менен. в сиздин жообуңуз «В 2019 году» учурду толук атайт, азырга чейин созулган аралыктын башталышын эмес. с туура
Азырга чейин созулган убакыт аралыгынын башталышы «с» жана илик жөндөмө менен. Аягы «до» менен. Бир учурда бүткөн аракет үчүн «в» коюлат.
Выберите правильный вариант: «Документы принимаются ___ понедельника по пятницу».
с туура от сиздин жообуңуз «По» менен жупта дайыма «с» келет. «От … по» орусчада жок. из сиздин жообуңуз «Из» ичинен кыймылды билдирет. Убакытка тиешеси жок.
Убакыт аралыгы эки жуп предлог менен берилет: «с … до …» жана «с … по …». Маанилүү нюанс: «по пятницу» жуманын өзүн камтыйт, «до пятницы» камтыбайт.
Выберите правильный вариант: «Я ___ с решением комиссии».
не соглашаюсь сиздин жообуңуз «Не соглашаюсь» кайталанган аракетти билдирет. Бул жерде бир чечим боюнча позиция жөнүндө. не согласен туура не согласный сиздин жообуңуз «Согласный» — толук форма, аныктооч катары колдонулат. Баяндооч үчүн кыска форма.
«Согласен» жана «не согласен» — кыска формалар, тек жана санда дал келет. Башкаруусу — «с» предлогу менен курал жөндөмө. Бул курулма ар кандай даттанууда керек.
Выберите правильный вариант: «Прошу ___ мне копию документа».
выдали сиздин жообуңуз «Выдали» — өткөн чак. «Прошу» дан кийин белгисиз форма. выдача сиздин жообуңуз «Выдача» — зат атооч, этиш керек. «Прошу выдачу» бүтпөгөн сөз айкашындай угулат. выдать туура
«Прошу» — ар кандай арыздын ачкыч сөзү, андан кийин этиштин белгисиз формасы. Аракетти башка кылыш керек болсо, «прошу, чтобы» колдонулат.
Выберите правильный вариант: «___ подачи заявления необходимо оплатить государственную пошлину».
До туура После сиздин жообуңуз Алым алдын ала төлөнөт: квитанция арызга тиркелет. Кийин төлөсөңүз, экинчи жолу келесиз. Во время сиздин жообуңуз Тапшырган учурда төлөө адатта мүмкүн эмес: бөлүмдө касса жок, төлөм банк аркылуу.
Мамлекеттик алым арыз тапшыруудан мурда төлөнөт, квитанция документтерге тиркелет. Реквизиттер мекеменин өзүнөн алынат.
Прочитайте: «Приём документов осуществляется при наличии полного пакета. Неполный пакет к рассмотрению не принимается». Что будет, если не хватает одной справки?
Документы не примут, придётся прийти ещё раз туура Примут, а справку можно донести позже сиздин жообуңуз Текст тескерисин айтат: толук эмес топтом кабыл алынбайт. Примут, но рассмотрят позже сиздин жообуңуз Сөз кароо мөөнөтү жөнүндө эмес, кабыл алуунун өзү жөнүндө.
«Толук топтом» — тизмедеги бардык документтер бир жолу. Бир нерсе жетпесе, арыз кабыл алынбайт. Тизмени алдын ала алып, пункт-пункт текшериңиз.
Прочитайте: «Решение может быть обжаловано в вышестоящий орган или в суд в течение трёх месяцев со дня его получения». С какого момента считается срок?
Со дня принятия решения сиздин жообуңуз Текстте «алган күндөн» деп айтылган. Чечим мурда кабыл алынышы мүмкүн. Со дня получения решения туура Со дня подачи заявления сиздин жообуңуз Тапшыруу менен чечимди алуу — башка учурлар. Даттануу экинчисинен эсептелет.
Даттануу мөөнөтү чечимди алган күндөн эсептелет. Эки жол бар: жогорку орган же сот. Өтүп кеткен мөөнөт жүйөлүү себеп менен гана калыбына келтирилет.
Выберите правильный вариант: «Я хотел бы уточнить, ___ мне обратиться по этому вопросу».
кому сиздин жообуңуз «Кому» — предлогсуз барыш жөндөмө. Кайрылуу болсо «к» менен. к кому туура у кого сиздин жообуңуз «У кого» — «кимде» дегени. Кайрылуу «к кому» менен.
«Обратиться» этиши предлогду талап кылат: адамга «к», уюмга «в». Кыйыр суроо ошол эле предлогду сактайт.
Выберите правильный вариант: «Мне ___ этот вариант».
подходящий сиздин жообуңуз «Подходящий» — сын атооч, зат атоочту аныктайт. Баяндооч үчүн этиш керек. подхожу сиздин жообуңуз «Подхожу» — биринчи жак: мен бирөөгө туура келем. Бул жерде тескерисинче. подходит туура
«Подходить» этиши «ыңгайлуу болуу» маанисинде мындай курулат: эмне кимге туура келет. Кимге туура келсе, барыш жөндөмөдө.
Прочитайте: «Оплата принимается до 25-го числа текущего месяца включительно». До какого дня можно заплатить?
До 24-го числа сиздин жообуңуз «Кошо» деген сөз аталган күндү мөөнөткө кошот: 25и дагы кирет. До 25-го числа включительно туура До 26-го числа сиздин жообуңуз 26сы мөөнөттөн тышкары: «кошо» мөөнөттү аталган күнгө чейин гана кеңейтет, кийинкисине эмес.
«Кошо» деген аталган күн мөөнөткө кирерин билдирет. Сөз кыска, айырма бир күн, турак жай же патент төлөөдө бул «убагында» менен «кечиктирди» дегендин айырмасы.
Прочитайте: «При себе иметь оригиналы документов и их копии». Что нужно взять?
И оригиналы, и копии туура Только оригиналы сиздин жообуңуз «Жана» байламтасы эки талапты бириктирет, тандоо сунуштабайт: экөө тең керек. Только копии сиздин жообуңуз Түп нускасыз көчүрмө салыштырылбайт: кызматкер көчүрмөнү күбөлөндүрүү үчүн түп нусканы көрүүгө тийиш.
Сөз айкашы «жана» аркылуу эки нерсени санайт: түп нускалар ЖАНА көчүрмөлөр. Ката кайра баруу менен бүтөт — толук эмес топтом менен документтерди кабыл алышпайт.
Прочитайте: «Приём по предварительной записи. Запись открывается за 14 дней». За сколько дней можно записаться?
Не раньше чем за 14 дней до приёма туура Ровно за 14 дней, в другие дни записаться нельзя сиздин жообуңуз «14 күн мурда ачылат» жазылуу мезгилинин башталышын билдирет, жалгыз мүмкүн болгон күндү эмес. Записываться не нужно, приём в порядке очереди сиздин жообуңуз Түздөн-түз айтылган: кабыл алуу алдын ала жазылуу боюнча. Бул жерде тирүү кезек жок.
«Жазылуу 14 күн мурда ачылат» — демек, ушул эки жуманын каалаган күнүндө жазылса болот. Мурда система бош убакытты көрсөтпөйт.
Прочитайте: «Справка действительна в течение 30 дней со дня выдачи». Справку выдали 1 апреля. До какого дня она действует?
До 1 мая туура До 30 апреля сиздин жообуңуз Отуз күн берилген КҮНДӨН, б.а. 1-апрелден эсептелет: отузунчу күн 1-майга туура келет. До 1 июня сиздин жообуңуз Бул эки ай, отуз күн эмес. Күн менен берилген мөөнөт календарь боюнча эсептелет, айлардын саны боюнча эмес.
«Берилген күндөн» деген мөөнөт катар календардык күндөр менен эсептелет. 1-апрелде берилген справканы 1-майга чейин кабыл алышат; 2-майда аны кайтарып, жаңысын сурашат.
Прочитайте: «Услуга предоставляется бесплатно. Государственная пошлина оплачивается отдельно». Сколько платить?
Ничего: услуга бесплатная сиздин жообуңуз Мекеменин иши акысыз, бирок алым — өзүнчө милдеттүү төлөм, бул экинчи сүйлөмдө түздөн-түз айтылган. Государственную пошлину туура И за услугу, и пошлину сиздин жообуңуз Кызматтын өзү үчүн төлөөнүн кереги жок: биринчи сүйлөм «акысыз» дейт. Төлөм бирөө — алым.
«Акысыз» мекеменин ишине тиешелүү, алым болсо юридикалык мааниси бар аракет үчүн бюджетке төлөм. Булар башка нерселер жана көп чаташтырылат: кызмат акысыз, бирок алым төлөнөт.
Прочитайте: «В случае отказа заявитель вправе обратиться повторно после устранения причин отказа». Что это значит?
Отказ окончательный, подать снова нельзя сиздин жообуңуз Тескериси айтылган: кайра кайрылуу түздөн-түз уруксат берилген. «Укуктуу» деген сөз укукту билдирет, тыюуну эмес. Подать заново можно, если исправить то, из-за чего отказали туура Можно подать снова в любой момент без изменений сиздин жообуңуз Шарт түздөн-түз аталган: «баш тартуу себептерин жойгондон кийин». Ошол эле документтер ошол эле жоопту берет.
Баш тартуу — өкүм эмес, бирок ошол эле нерсени берүүгө негиз да эмес: мыйзам себеп жоюлгандан кийин кайра кайрылууга уруксат берет. Ошондуктан баш тартууда ар дайым себеп изделет — ал оңдоло турган нерселердин тизмеси.
Вы заполняете заявление. В графе «Дата рождения» указано «01.02.2000». Что это значит?
1 февраля 2000 года туура 2 января 2000 года сиздин жообуңуз Россия документтеринде тартип мындай: күн, ай, жыл. Биринчи сан — күн, ай эмес. 2000-й день февраля сиздин жообуңуз Үчүнчү сандар тобу — жыл. Мындай дата такыр болбойт.
Россия бланктарында дата КК.АА.ЖЖЖЖ түрүндө жазылат: күн, ай, жыл. Америкалык тартип (алды менен ай) менен чаташуу — анкеталардагы каталардын көп кездешкен себеби, мындай анкета кайтарылат.
Вы пишете заявление на имя начальника. Как правильно начать?
«Привет! Хочу попросить…» сиздин жообуңуз Иш катын оозеки саламдашуу менен баштабайт: арыз — документ, андагы стиль расмий. С шапки: кому, от кого, затем слово «Заявление» туура Сразу с сути, без вступления сиздин жообуңуз Баш бөлүгү жок болсо, кимге жана кимден экени белгисиз: мындай арыз катталбайт.
Арыз оң жактагы жогорку бурчтагы баш бөлүк менен башталат: кимге (кызматы, фамилиясы, аты-жөнүнүн баш тамгалары), кимден (сиздин маалыматтарыңыз). Төмөндө ортодо — «Арыз» деген сөз, андан кийин текст, аягында — дата жана кол.
Выберите верную форму: «Я работаю … заводе».
в сиздин жообуңуз «Завод» деген сөз жумуш орду маанисинде «на» предлогу менен колдонулат: на заводе, на фабрике, на почте. на туура к сиздин жообуңуз «К» предлогу кимдир тарапка багытты билдирет («к врачу»), жумуш ордун эмес.
«На заводе», «на фабрике», «на почте», «на вокзале» — бирок «в офисе», «в магазине», «в банке». Бул жерде эреже жок, бул айкалыштар жатталат: предлогдогу ката дароо эне тил эмес экенин билдирет.
Выберите верную форму: «Я живу здесь … пяти лет».
в течение сиздин жообуңуз «В течение» «аракет канча убакытка созулду» деген суроого жооп берет: «в течение пяти лет» туура, бирок мааниси башка — аракет бүткөн. уже туура через сиздин жообуңуз «Через пять лет» — келечек: аракет али башталган жок. Суроо болсо мурунтан уланып жатканы тууралуу.
«Я живу здесь уже пять лет» — аракет өткөндө башталып, азыр уланууда. «Уже» деген сөз узактыкты баса белгилейт, андан кийин мөөнөт атооч жөндөмөдө турат: пять лет, пяти эмес.
Какая фраза выражает согласие с собеседником?
«Вы совершенно правы» туура «Ну не знаю…» сиздин жообуңуз Бул шек билдирүү: сүйлөөчү макул эмес, бирок ачык талашпайт да. «Это вряд ли» сиздин жообуңуз «Вряд ли» — сылык макул болбоо: сүйлөөчү айтылганды ыктымалдуулугу аз деп эсептейт.
«Вы совершенно правы» — сылык формадагы толук макулдук. Макулдукту, шекти жана сылык баш тартууну айырмалоо көп сөз билүүдөн маанилүүрөөк: диалогдун жарымы ошолорго курулат.
Как вежливо попросить повторить сказанное?
«Что?» сиздин жообуңуз Жалгыз «что?» орой угулат: мындай үй-бүлөдө кайра сурашат, мекемеде же бейтааныш адам менен эмес. «Извините, повторите, пожалуйста» туура «Говорите громче!» сиздин жообуңуз Бул талап, өтүнүч эмес: «сураныч» жок буйрук форма буйрукка окшош угулат.
«Извините, повторите, пожалуйста» — эки сылык сөзү бар өтүнүч. Бул сөз айкашын толук жаттоо керек: экзаменде да, мекеменин терезесинде да кайра суроого туура келет, жооп формага көз каранды.
Как правильно обратиться к незнакомому человеку на улице?
«Мужчина!» сиздин жообуңуз Жынысы боюнча кайрылуу адепсиз деп эсептелет, көп угулса да. Экзамен тапшырмаларында мындай вариант ар дайым туура эмес. «Извините, можно вас спросить?» туура «Эй!» сиздин жообуңуз Кыйкырык көңүл бурат, бирок кайрылуу эмес: бейтаныш адам менен мындай сүйлөшпөйт.
Орусчада бейтаанышка карата нейтралдуу кайрылуу сөзү жок, ошондуктан сыпаттоо менен кайрылышат: «Извините…», «Простите, пожалуйста…», «Будьте добры…». Экзаменде да, жашоодо да туура жооп ушул.
Собеседник сказал: «Я вчера получил гражданство». Какой ответ уместен?
«Поздравляю!» туура «А сколько вы заплатили?» сиздин жообуңуз Кубанычтуу кабарга жооп катары акча жөнүндө суроо адепсиз жана орунсуз. «Да, я знаю» сиздин жообуңуз Мындай жооп белгилүү нерсеге берилет, маектеш болсо жаңылык айтып жатат: жооп анын сөзүн баалабай коёт.
Жакшы кабарга куттуктоо же кубаныч менен жооп беришет: «Куттуктайм!», «Кандай сонун!», «Мен сиз үчүн абдан кубанычтуумун». Экзамен сөз билүүнү эмес, жооптун ылайыктуулугун текшерет.
Выберите верную форму: «Если я … документы вовремя, всё будет хорошо».
подам туура подал бы сиздин жообуңуз «Подал бы» — шарттуу ыңгай, ал өткөндөгү чыныгы эмес шарт тууралуу, сүйлөм болсо келечек жөнүндө. подаю сиздин жообуңуз Учур чак бул жерде туура келбейт: келечек тууралуу «эгер» багыныңкы сүйлөм эки бөлүктө тең келер чакты талап кылат.
«Эгер мен документтерди убагында тапшырсам, баары жакшы болот»: келечектеги чыныгы шарт — эки бөлүктө тең келер чак. Бул мекеме менен сүйлөшүүдөгү эң көп кездешкен курулуш.
Выберите верную форму: «Мне … этот город».
нравится туура нравлюсь сиздин жообуңуз «Нравлюсь» — мен жөнүндө: мен кимдир бирөөгө жагам. Бул жерде ээ — шаар, демек ал жагат. нравятся сиздин жообуңуз Көптүк сан көптүк ээни талап кылат: «мне нравятся эти города». Шаар болсо бирөө.
«Мне нравится» курулушунда иш-аракетти жасоочу — жаккан нерсе, адам болсо барыш жөндөмөдө турат: мне, тебе, ему. Ошондон улам ылайыкташуу: нравится город, нравятся города.
Выберите верную форму: «Я иду … поликлинику».
в туура на сиздин жообуңуз «На поликлинику» дешпейт: жабык имараттар менен «в» колдонулат — в поликлинику, в больницу, в магазин. к сиздин жообуңуз «К» адамдын алдында турат: иду к врачу, к другу. Имараттын алдында башка предлог керек.
Имараттын ичине багыт — «в»: в поликлинику, в банк, в школу. «К» — адамга, «на» — ачык жерлерге жана иш-чараларга: на почту, на вокзал, на работу.
Выберите верную форму: «У меня … паспорт с собой».
есть туура имею сиздин жообуңуз «Имею» китеп тили жана оозеки сөздө дээрлик кездешпейт. Орусчада ээликтин кадимки формасы — «у меня есть». является сиздин жообуңуз «Является» «болуп саналат» дегенди билдирет, ээликке тиешеси жок.
Орусчада ээлик «у кого есть что» курулушу менен берилет: у меня есть паспорт, у него есть патент. «Иметь» менен сөзмө-сөз котормо табигый эмес угулат.
Как вежливо отказаться от предложения?
«Нет». сиздин жообуңуз Бир муундуу баш тартуу катуу угулат. Орусчада сылыктык «жок» деген сөздө эмес, анын тегерегиндеги сөздөрдө. «Спасибо, но, к сожалению, не смогу» туура «Мне это не надо» сиздин жообуңуз Мындай жооп түшүнүктүү, бирок орой угулат: анда ыраазычылык да, өкүнүч да жок.
Сылык баш тартуу үч бөлүктөн турат: ыраазычылык, өкүнүч, себеп же баш тартуу. «Рахмат, бирок тилекке каршы, колумдан келбейт» — бул формула дээрлик ар кандай кырдаалга жетиштүү.
Собеседник говорит: «Извините, я не расслышал». Что это значит?
Он просит повторить туура Он не согласен с вами сиздин жообуңуз Макулдук жөнүндө сөз жок: адам үндү уга албаганын айтып, кайталоону күтүп жатат. Он торопится и хочет закончить разговор сиздин жообуңуз Сөз угуу тууралуу, убакыт жөнүндө эмес. Аяктоо каалоосу башкача айтылат: «Кечиресиз, кетишим керек».
«Я не расслышал» үн жетпей калганын же түшүнүксүз болгонун билдирет — маектеш кайталоону сурап жатат. Жообу жөнөкөй: айтканыңызды бир аз жайыраак жана катуураак кайталаңыз.
Выберите верную форму: «Я подал заявление и … ответа».
жду туура жду за сиздин жообуңуз «Ждать за» орусча курулуш эмес: бул жерде предлог такыр керек эмес, этиш илик жөндөмөнү башкарат. жду на сиздин жообуңуз «Ждать на» да колдонулбайт. Орусчада КИМДИ же ЭМНЕНИ күтүшөт: жду ответа, жду автобус.
«Ждать» этиши предлогсуз илик жөндөмөнү башкарат: жду ответа, жду решения, жду письма. Так транспорт менен табыш жөндөмө да мүмкүн: жду автобус.
Что означает выражение «тянуть время»?
Специально затягивать, не решать вопрос туура Работать сверхурочно сиздин жообуңуз Ашыкча иш тууралуу башкача айтышат: «работать сверхурочно», «задерживаться на работе». Опаздывать сиздин жообуңуз Кечигүү — өзү жана келүү убактысы тууралуу, «тянуть время» болсо иштин атайын создурулушу жөнүндө.
«Тянуть время» — чечимди атайын кийинкиге жылдыруу. Мекеме менен сүйлөшүүдө бул сөз айкашы көп угулат, аны түшүнүү керек: маселе атайын чечилбей жатканын билдирет.
Вам оказали услугу. Как ответить на «Пожалуйста»?
«Пожалуйста» сиздин жообуңуз «Пожалуйста» — бул ыраазычылыкка жооп, ага дагы ошону менен жооп берүү кызык. Ничего не отвечать или сказать «Всего доброго» туура «Извините» сиздин жообуңуз Кечирим сурануу бул жерде орунсуз: сизге жамандык кылган жок, тескерисинче — жардам беришти.
Орусчадагы сылыктык чынжыры кыска: «Рахмат» — «Эч нерсе эмес». Андан ары жооп берүү милдеттүү эмес; сүйлөшүү бүтсө, «Жакшы калыңыз» же «Жакшы барыңыз» дешет.
Выберите верную форму: «Документы должны быть … до первого числа».
поданы туура подали сиздин жообуңуз «Подали» — иш-аракетти жасоочусу бар өткөн чак: кимдир тапшырды. Бул сүйлөмдө жасоочу жок, атоочтуктун кыска формасы керек. подающие сиздин жообуңуз «Подающие» — тапшыргандар, б.а. адамдар, кеп болсо документтер тууралуу.
«Документы должны быть поданы» — туюк курулуш: ким кылганы эмес, эмне кылынганы маанилүү. Расмий тексттер дал ушинтип жазылат, аларды биринчи жолудан түшүнүү керек.
Прочитайте текст: «Государственный флаг России — прямоугольное полотнище из трёх равных горизонтальных полос: верхняя белая, средняя синяя, нижняя красная. Отношение ширины флага к его длине — два к трём».
Какого цвета средняя полоса флага?
Красная сиздин жообуңуз Кызыл — ылдыйкы тилке. Үч түс жана үч орун: орунду чаташтыруу түстөрдү билсе да туура эмес жооп берүү дегени. Синяя туура Белая сиздин жообуңуз Ак — жогорку тилке. Түстөрдүн тартиби жогорудан ылдый текстте түз аталган.
Россиянын желеги — жогорудан ылдый ак, көк, кызыл тилкелер. Тартипти «БеСиК» деген сөз эстөөгө жардам берет. Мамлекеттик белгилер жарандык сынагынын кодификаторуна кирет, аларды желек боюнча гана сурашпайт: герб — эки баштуу бүркүт, гимн — Александровдун музыкасына Михалковдун сөзү менен.
Прочитайте текст: «Присягу приносят лица, достигшие восемнадцати лет, при приобретении гражданства. Текст присяги произносится на русском языке в торжественной обстановке».
Кто приносит присягу?
Только те, кто уже родился гражданином сиздин жообуңуз Антты дал жарандыкты АЛГАНДА беришет. Жаран болуп туулгандарга бере турган нерсе жок. Совершеннолетние при приобретении гражданства туура Все члены семьи, включая детей сиздин жообуңуз Жаш шарты текстте аталган: он сегиз жаш. Балдар ага кирбейт.
Антты он сегиз жашка чыккандар Россиянын жарандыгын алууда беришет. Текст орусча айтылат — бул тил сынагы дал ушул деңгээлде милдеттүү болушунун себептеринин бири. Тексттеги «алууда» деген сөздөр — ачкыч.
Прочитайте объявление: «Уважаемые заявители! С 1 марта приём документов осуществляется только по предварительной записи через портал государственных услуг. Живая очередь отменена».
Как попасть на приём после 1 марта?
Прийти пораньше и занять очередь сиздин жообуңуз «Тирүү кезек жоюлду» — мындай ыкмага түз тыюу. Эрте келүү жардам бербейт: жазылуусуз кабыл алышпайт. Позвонить и договориться сиздин жообуңуз Жазылуу жолу бирөө аталган: портал аркылуу. Телефон жарыяда такыр эскерилбейт. Записаться заранее через портал госуслуг туура
Жарыя тартипти өзгөртөт: мурда келип кезекке турууга болчу, эми мамлекеттик кызматтар порталы аркылуу алдын ала жазылуу керек. Бул жердеги «гана» деген сөз калган ыкмаларды четке кагат. Жарыяда «гана» да, эски тартиптин жоюлушу да болсо — айланма жол издөө маанисиз.