Прочитайте текст: «Россия — федеративное государство. В её состав входят республики, края, области, города федерального значения, автономная область и автономные округа. Все они равноправны».
Что означает равноправие субъектов?
Все субъекты называются одинаково sizin cavabınız Adlar məhz fərqlidir: respublika, ölkə, vilayət, muxtar dairə. Mətn onları sadalayır. Все субъекты имеют равные права в отношениях с федерацией düzgün Все субъекты имеют одинаковое население sizin cavabınız Söhbət hüquqlardan gedir, əhali sayından yox. Subyektlərin əhalisi onlarla dəfə fərqlənir.
Subyektlərin bərabərhüquqluluğu federal hakimiyyət orqanları ilə münasibətlərdə bərabər hüquqlar deməkdir, eyni ölçü, əhali və ya ad yox. Subyekt növləri altıdır: respublikalar, ölkələr, vilayətlər, federal əhəmiyyətli şəhərlər, muxtar vilayət və muxtar dairələr.
Прочитайте текст: «Заявление о приёме в гражданство рассматривается в срок до трёх месяцев. О принятом решении заявитель уведомляется письменно. При отказе повторное заявление может быть подано не ранее чем через год».
Через какое время можно подать заявление повторно после отказа?
Через три месяца sizin cavabınız Üç ay — ərizənin baxılma müddətidir, imtinadan sonra gözləmə yox. Mətndə iki fərqli müddət var. Не ранее чем через год düzgün Сразу же sizin cavabınız «Bir ildən tez olmayaraq» — birbaşa məhdudiyyətdir. Dərhal vermək olmaz.
Mətndə iki müddət var, onları qarışdırmaq baha başa gəlir: üç ay — ərizəyə nə qədər baxılır, bir il — imtinadan sonra yenidən vermək üçün nə qədər gözləmək. Bu tapşırıq rəqəmi hərəkətlə əlaqələndirmə bacarığını yoxlayır. Rəsmi mətnləri oxuma üsulu: hər müddətə zehnən «nəyin müddəti» əlavə edin.
Прочитайте текст: «Русский язык является государственным языком Российской Федерации на всей её территории. Республики вправе устанавливать свои государственные языки, которые употребляются наряду с русским».
Может ли в республике быть свой государственный язык?
Нет, только русский на всей территории sizin cavabınız Mətnin ikinci cümləsi respublikalara öz dillərini açıq icazə verir. Birincisi rus dilinə aiddir, lakin ikincisini ləğv etmir. Да, вместо русского sizin cavabınız «Naryadu» sözü «ilə birlikdə» deməkdir, «əvəzinə» yox. Bir söz mənanı əksinə çevirir. Да, наряду с русским düzgün
Rus dili — bütün Rusiya ərazisində dövlət dilidir; respublikalar öz dövlət dillərini müəyyən edə bilər, onlar rus dili İLƏ BİRLİKDƏ işlənir, əvəzinə yox. «Naryadu» sözü bir səhvin bütün cümlənin mənasını çevirdiyi sözlərdəndir.
Выберите правильный вариант: «Я горжусь ___ страной».
своей düzgün свою sizin cavabınız «Svoyu» — təsirlik haldır. «Qorditsya» alət halı tələb edir. своя sizin cavabınız «Svoya» — adlıq hal, mübtəda formasıdır. «Qorditsya» feilindən sonra mümkün deyil.
«Qorditsya» feili alət halını idarə edir: qorjus stranoy, semyoy. Alət halı «kimlə? nə ilə?» suallarına cavab verir. Həmin halı «zanimatsya», «interesovatsya», «rabotat» feilləri tələb edir. Bu feillərin siyahısı qısadır, onu öyrənmək lazımdır.
Выберите правильный вариант: «Он приехал ___ Москву в 2019 году».
на sizin cavabınız «Na» şəhərlərlə işlənmir. Bu, istisnasız qaydadır. до sizin cavabınız «Do Moskvı» «hansısa hüduda qədər» deməkdir. Burada isə şəxs şəhərƏ gəlib. в düzgün
Şəhərə istiqamət — «v» ön qoşması təsirlik halla: priyexal v Moskvu. Yer — «v» yerlik halla: jivu v Moskve. Sualları ayırın: «haraya?» — təsirlik, «harada?» — yerlik. Bu cüt bütün rus yer sisteminin əsasıdır.
Выберите правильный вариант: «В классе учатся двадцать три ___».
ученик sizin cavabınız «Uçenik» — təkdə adlıq haldır, yalnız «odin»dən sonra gəlir. ученика düzgün учеников sizin cavabınız «Uçenikov» beşdən başlayan saylardan sonra qoyulur. «Dvadtsat tri»dən sonra isə vahid qaydası işləyir.
Rus dilində ismin forması sayın SON rəqəmindən asılıdır. Odin — uçenik. Dva, tri, çetıre — uçenika. Pyat və çox — uçenikov. Dvadtsat tri üçlə bitir, deməli «uçenika». İstisna: on birdən on dördədək saylar həmişə cəm yiyəlik tələb edir.
Выберите правильный вариант: «Я живу здесь ___ 2015 года».
с düzgün от sizin cavabınız «Ot» məkanda hesab nöqtəsini və ya mənbəni göstərir. Müddətin başlanğıcı üçün «s» işlənir. в sizin cavabınız «V 2015 qodu» «həmin il ərzində» deməkdir, «ondan başlayaraq» yox. Burada isə indiyədək davam edən haqda.
Müddətin başlanğıcı — yiyəlik halla «s» ön qoşması: s 2015 qoda, s ponedelnika. Sonu — «do»: do pyatnitsı. «S… do…» cütü aralığı təsvir edir. Bu ön qoşmalar hər iş rejimi elanındadır.
Выберите правильный вариант: «Этот вариант ___, чем предыдущий».
хорошо sizin cavabınız «Xoroşo» — müqayisəsiz zərfdir. «Çem» sözü ilə müqayisə dərəcəsi lazımdır. самый хороший sizin cavabınız «Samıy xoroşiy» — üstünlük dərəcəsidir, hamı ilə müqayisə edir və «çem» ilə uyğun gəlmir. лучше düzgün
Müqayisə dərəcəsi rus dilində iki yolla düzəlir: şəkilçi ilə (luçşe, bıstree) və ya «bolee/menee» sözləri ilə. Onları qarışdırmaq olmaz: «bolee luçşe» — kobud səhvdir. Bir neçə forma qaydasızdır, onlar əzbərlənir.
Выберите правильный вариант: «Мы поздравляем ___ с праздником».
вами sizin cavabınız «Vami» — alət haldır. «Pozdravlyat»dan sonra mümkün deyil. вас düzgün вам sizin cavabınız «Vam» — yönlük haldır, «qovorit», «pomoqat» feillərinə lazımdır. «Pozdravlyat» təsirlik tələb edir.
«Pozdravlyat koqo? s çem?» — təsirlik üstəgəl «s» ön qoşmalı alət. Mənaca oxşar feillər fərqli idarə edir, bunu yadda saxlamaq lazımdır: pozdravlyat KOQO, lakin jelat KOMU.
Как вежливо обратиться к незнакомому сотруднику учреждения?
Эй, послушайте! sizin cavabınız «Ey» — kobud diqqət cəlbidir, yalnız yaxın dostlar arasında yerinə düşür. İdarədə o, çağırış kimi səslənir. Извините, можно задать вопрос? düzgün Слушай, скажи мне... sizin cavabınız Tanımadığın adama «sən» deyə müraciət nəzakətsizdir, «sluşay» isə əmr kimi səslənir. İdarədə «siz» deyilir.
Tanımadığına nəzakətli müraciət üzr istəməklə başlayır: «İzvinite», «Prostite». Sonra sual, mütləq «siz» ilə. Bu, formallıq deyil: rus dilində «sən/siz» fərqi sərtdir və dərhal hiss olunur. Doğma dilində belə fərq olanlara (siz/sən) yalnız rus formalarını öyrənmək qalır.
Выберите правильный вариант: «Я не понял. ___ , пожалуйста».
Повторить sizin cavabınız Qeyri-müəyyən forma özü xahiş ola bilməz. Əmr şəkli forması lazımdır. Повторяю sizin cavabınız «Povtoryayu» — bu, siz özünüz təkrarlayırsınız. Siz isə həmsöhbətdən xahiş edirsiniz. Повторите düzgün
Yenidən soruşmaq xahişi nitq etiketinin məcburi hissəsidir, ondan utanmaq lazım deyil. İmtahanda bu ifadələr kodifikatora ayrıca bənd kimi daxildir. Həyatda onlar bir çox qaydadan vacibdir: yenidən soruşan adam susub baş tərpədəndən çox anlayır.
Выберите правильный вариант: «Он вернулся ___ работы поздно».
от sizin cavabınız «Ot» insanlarla işlənir: vernulsya ot vraça. İş yeri ilə uyğun gəlmir. с düzgün из sizin cavabınız «İz» — «v» ön qoşmasının cütüdür. İşə isə «na» ilə gedirlər, deməli «s» ilə qayıdırlar.
Yer ön qoşmaları cüt gedir, ikinci yarısı birincisi ilə müəyyən olunur. Poşyol V maqazin — vernulsya İZ maqazina. Poşyol NA rabotu — vernulsya S rabotı. Bir-bir yox, cüt-cüt öyrənmək lazımdır: v/iz, na/s, k/ot.
Выберите правильный вариант: «Дайте, пожалуйста, ___ хлеба».
буханку düzgün буханка sizin cavabınız «Buxanka» — adlıq haldır. «Dayte» feilindən sonra təsirlik lazımdır. буханки sizin cavabınız «Buxanki» — yiyəlik və ya cəmdir. Xahişdə bir ədəd üçün təkdə təsirlik lazımdır.
«Dat» təsirlik hal tələb edir: dayte xleb, dayte buxanku. -a ilə bitən qadın cinsindəki isimlərdə təsirlik -u şəkilçisi alır: buxanka → buxanku. Bu forma mağazada hər gün lazımdır.
Выберите правильный вариант: «Она работает ___ в детском саду».
воспитатель sizin cavabınız «Rabotat»dan sonra peşə adı alət halda olur: rabotat kem? — vospitatelem. воспитателя sizin cavabınız «Vospitatelya» — yiyəlik və ya təsirlik haldır. Heç biri «rabotat»dan sonra işlənmir. воспитателем düzgün
Peşə «rabotat» feili ilə alət halda olur: rabotayu povarom, vraçom. Həmin hal «stat», keçmişdə «bıt» feillərindən sonra: stal injenerom. Alət halı «kem?» sualına cavab verir — bu, elə işarədir.
Выберите правильный вариант: «___ вы не подскажете, где здесь аптека?».
Слышь sizin cavabınız «Slış» — yalnız yaxınlar arasında yerinə düşən danışıq formasıdır. Tanımadığına təhqiredici səslənir. Извините düzgün Эй sizin cavabınız «Ey» — kobud diqqət cəlbidir. Yoldan keçən cavab verməməyə tam haqlıdır.
Küçədə tanımadığına müraciət «İzvinite» və ya «Prostite» ilə başlayır, sonra sual. «Ne podskajete li» forması birbaşa sualdan yumşaq səslənir və rus dilində xüsusilə nəzakətli sayılır: sualdakı inkar xahişi yumşaldır.
Выберите правильный вариант: «Я купил билет ___ поезд до Казани».
на düzgün в sizin cavabınız «V poezd» «vaqonun içinə» deməkdir. Bilet isə nəqliyyatA alınır. для sizin cavabınız «Dlya» təyinatı və ya alanı göstərir: bilet dlya sına. Burada isə nəqliyyat növündən söhbət gedir.
Bilet nəqliyyatA alınır: na poezd, na avtobus. Nəqliyyata isə İÇİNƏ oturulur: v poezd. Bir sözün yanında iki ön qoşma, seçim feildən asılıdır. Faydalı cüt: kupit bilet NA poezd, lakin sest V poezd.
Выберите правильный вариант: «Мне ___ этот фильм».
понравил sizin cavabınız Rus dilində belə söz yoxdur: «nravitsya» feili yalnız -sya ilə işlənir. понравилась sizin cavabınız «Ponravilas» — qadın cinsi, «film» isə kişi cinsidir. Feil KİMƏ yox, NƏ xoş gəldiyi ilə uzlaşır. понравился düzgün
«Mne nravitsya» quruluşu bir çox dilə nisbətən tərsdir: xoşu gələn şəxs yönlük halda (mne, tebe), xoş gələn şey isə mübtədadır və feil onunla uzlaşır. Qayda: «mne»yə yox, feildən sonrakı sözə baxın.
Выберите правильный вариант: «Он старше меня ___ два года».
за sizin cavabınız «Za dva qoda» — vaxt aralığı haqdadır. Yaş fərqini belə ifadə etmirlər. на düzgün в sizin cavabınız «V dva raza» qatı bildirir. Burada isə illərdəki fərqdir, deməli «na».
Fərq «na» ön qoşması ilə ifadə olunur: starşe na dva qoda, doroje na sto rubley. Qatlılıq — «v» ön qoşması ilə: v dva raza bolşe. Onları qarışdırmaq olmaz, fərq hiss olunandır.
Собеседник говорит: «Извините, я вас перебил». Что ответить вежливо?
Ничего страшного, продолжайте. düzgün Да, вы мне помешали. sizin cavabınız Formal olaraq düzdür, lakin nəzakətsizdir: üzr qəbul edilir, günah təsdiqlənmir. Belə cavab söhbəti bitirir. Молчите, я говорю. sizin cavabınız Bu, nəzakətə cavab olaraq kobudluqdur. Həmsöhbət üzr istədi, belə cavab vermək — yerdən-göydən münaqişə başlatmaqdır.
Üzrə rus dilində qəbul düsturu ilə cavab verilir: «Niçeqo straşnoqo», «Ne volnuytes». Cavabın mənası — narahatlığı aradan qaldırmaqdır, davranışı qiymətləndirmək yox. Bu, nitq etiketinin hissəsidir və imtahanda ayrıca yoxlanılır.
В заявлении о приёме в гражданство есть строка «Мотивы обращения».
Что там уместно написать?
Проживаю в России девять лет, здесь живёт моя семья, работаю и намерен связать свою дальнейшую жизнь с Россией. düzgün Хочу получить паспорт. sizin cavabınız Bu, motiv deyil, ərizə verdiyiniz hərəkətin özüdür. Sətir NİYƏ soruşur, NƏ yox. Так надо для работы. sizin cavabınız Çox qısa və başqa şey haqda: sətir ölkə ilə bağlılıq səbəblərini soruşur, faydanı yox. İşləmək yaşayış icazəsi ilə də mümkündür.
«Müraciət motivləri» — həyatınızı Rusiya ilə bağladığınız səbəblərdir: yaşayış müddəti, ailə, iş, təhsil, niyyətlər. Öz sözlərinizlə, lakin konkret yazılır. Bu sətir bütün ərizələrdə yoxdur, lakin məhz onu ən pis doldururlar.
Вы пишете объяснительную записку о том, почему пропустили срок подачи уведомления.
Какое начало подходит?
Уведомление не было подано в срок в связи с моей госпитализацией с 5 по 20 числа, что подтверждается выпиской из больницы. düzgün Я не виноват, меня никто не предупредил. sizin cavabınız İzahat səbəbi izah edir, günahkar axtarmır. Belə başlanğıc oxuyanı ilk sətirdən sizə qarşı qoyur. Не смог прийти, был занят. sizin cavabınız «Məşğul idim» — səbəb yox, onun olmamasıdır. Belə ifadəni üzrlü saymazlar.
İzahat belə qurulur: nə baş verib, hansı səbəbdən, nə ilə təsdiqlənir. Üç hissə, üçüncüsü ən vacibdir: təsdiqsiz səbəb söz olaraq qalır. «Ne bılo podano» formasına diqqət edin — qısa feili sifət, rəsmi kağızların dili: o, günahkarı göstərmədən faktı adlandırır.
Вы хотите обратиться к незнакомому человеку на улице. Какой вариант уместен?
«Эй, слушай!» sizin cavabınız Belə yalnız yaxın tanışlara müraciət edilir. Tanımadığa kobud səslənir. «Уважаемый гражданин, позвольте обратиться» sizin cavabınız Bu, vəzifəli şəxsə rəsmi müraciət dilidir. Küçədə qeyri-təbii səslənir. «Извините, вы не подскажете…» düzgün
Tanımadığa üzrlə müraciət edilir: «Извините». Sonra xahişin özü, yumşaldılmış şəkildə. Dördüncü səviyyədə imtahan nitq üslubunun seçimini yoxlayır.
Вы не расслышали, что сказал собеседник. Как переспросить вежливо?
«Извините, я не расслышал. Повторите, пожалуйста» düzgün «Что?» sizin cavabınız «Что?» kəskin səslənir: həmsöhbət bunu qıcıq kimi qəbul edə bilər. «Говорите громче» sizin cavabınız Bu, xahiş yox, göstərişdir və günahı həmsöhbətə keçirir.
Nəzakətli təkrar soruşma iki hissədən ibarətdir: üzr və xahiş. Eyni düstur mənanı anlamayanda da işlənir. Təkrar soruşmaq bacarığı zəngin lüğətdən vacibdir.
Вам не понравилось качество услуги, и вы хотите сказать об этом. Какой вариант уместен в разговоре с сотрудником?
«Вы всё сделали неправильно» sizin cavabınız Qəti ittiham yoxlamanı yox, müdafiəni doğurur. Həmsöhbət bəraət qazandırmağa başlayır. «Мне кажется, здесь ошибка. Можно проверить ещё раз?» düzgün Промолчать и уйти sizin cavabınız Susmaq məsələni həll etmir: səhv qalır. Hər istehlakçının deməyə hüququ var.
Rus nəzakətli söhbətində qiymətləndirmə yumşaldılır: «mənə elə gəlir», «bəlkə burada səhv var». Bu zəiflik deyil, düzəltmək imkanı verməkdir. Kömək etməsə — yazılı iddia.
Прочитайте: «Уважаемые жители! По вопросам благоустройства двора обращайтесь в управляющую компанию. Приём — по средам с 15:00 до 18:00». Куда идти с вопросом о сломанной детской площадке?
В администрацию города в любой день sizin cavabınız Elan ünvanı dəqiq deyir: idarəedici şirkət. Şəhər idarəsi burada qeyd olunmayıb. В управляющую компанию в любой рабочий день sizin cavabınız Qəbul yalnız çərşənbə və yalnız 15:00-dan göstərilib. В управляющую компанию, в среду после 15:00 düzgün
İdarəedici şirkət ev və ev yanı ərazi üçün cavabdehdir. Şəhər idarəsi həyətdən kənar üçün. Müraciəti iki nüsxədə yazılı ərizə ilə başlamaq asandır.
Прочитайте из инструкции к лекарству: «Принимать по 1 таблетке 2 раза в день после еды». Сколько таблеток нужно в день?
Две düzgün Одну sizin cavabınız Bir tablet birdəfəlik dozadır. «Gündə iki dəfə» iki qəbul deməkdir, yəni gündə iki tablet. Четыре sizin cavabınız Dörd səhv vurmadan çıxır: birdən iki dəfə — iki.
Dərman təlimatı üç rəqəmə görə oxunur: bir dəfəyə nə qədər, gündə neçə dəfə, neçə gün. «Yeməkdən sonra» sözləri vaxta aiddir. Anlamasanız, həkimdən soruşun.
Вы пишете заявление о приёме на работу. Что должно быть в его конце?
Только подпись sizin cavabınız Tarixsiz ərizəni vaxta bağlamaq olmaz: ondan baxılma müddəti sayılır. Дата и подпись с расшифровкой düzgün Только дата sizin cavabınız İmzasız sənədin gücü yoxdur: imza ərizəni məhz sizin verdiyinizi təsdiqləyir.
Hər ərizə tarix və açıqlamalı imza ilə bitir. Yuxarıda kimə və kimdən, ortada xahişin mahiyyəti, aşağıda tarix və imza. İki nüsxədə təqdim edin.
Вам оказали услугу, и вы хотите поблагодарить сотрудника учреждения. Какой вариант уместен?
«Ну наконец-то» sizin cavabınız Bu, minnətdarlıq yox, məzəmmətdir: görülən işi dəyərsizləşdirir. Ничего не сказать sizin cavabınız Belə halda susmaq nəzakətsizlik kimi qəbul olunur. Qısa «sağ olun» heç nəyə başa gəlmir. «Спасибо большое, вы мне очень помогли» düzgün
Nəzakət ifadələri dördüncü səviyyə imtahanının ayrıca mövzusudur. Minnətdarlıq iki hissədən: «sağ olun» və nəyə görə. Qonşu ifadələri cüt bilin.
Собеседник предлагает: «Может быть, зайдёте завтра?» Вы не можете. Как отказать вежливо?
«К сожалению, завтра не смогу. Можно в четверг?» düzgün «Нет» sizin cavabınız Birhecalı imtina kəskin səslənir və söhbəti kəsir. Nəzakətli imtina təəssüf və təklif daşıyır. «Посмотрим» sizin cavabınız Qeyri-müəyyən cavab yalançı ümid yaradır: həmsöhbət sizi gözləyəcək.
Nəzakətli imtina üç hissədən: təəssüf, imtinanın özü və mümkünsə alternativ. Üçüncü hissə imtinanı söhbətin davamına çevirir.
Вы хотите узнать, работает ли учреждение в субботу. Какой вопрос задать по телефону?
«Суббота рабочая?» sizin cavabınız Salamsız sual kəsik səslənir. Telefonda həmsöhbət sizi görmür. «Здравствуйте! Подскажите, пожалуйста, вы работаете в субботу?» düzgün «Мне нужно прийти в субботу» sizin cavabınız Bu, sual yox, öz niyyəti barədə məlumatdır. Həmsöhbət cavab gözlənildiyini anlamayacaq.
Telefon sualı belə qurulur: salam, yumşaldıcı «deyin, zəhmət olmasa», sualın özü. Birbir soruşun. Cavab vacibdirsə, onu təkrarlayın.
Прочитайте объявление: «В связи с проведением ремонтных работ отделение временно не работает. Ближайшее отделение — ул. Мира, 12». Что делать человеку, пришедшему сюда?
Ждать окончания ремонта здесь sizin cavabınız Elan müddəti demir və hara getməyi birbaşa göstərir. Идти в отделение на улице Мира, 12 düzgün Обратиться в это отделение по телефону sizin cavabınız Şöbə ümumiyyətlə işləmir. Elan başqa şöbəni təklif edir.
Müvəqqəti bağlanma elanları demək olar ki, həmişə iki hissədən: səbəb və əvəzinə hara getmək. İkinci hissəni axtarın. «В связи с» səbəbi daxil edir.
Прочитайте: «Заявление подано 3 марта. Срок рассмотрения — 30 дней». Когда ожидать ответа?
3 марта же sizin cavabınız Müddət təqdim edilən gündən başlayır, həmin gün bitmir. Через тридцать рабочих дней, то есть в мае sizin cavabınız Mətndə «iş» sözü yoxdur, deməli təqvim günləri sayılır. Примерно в начале апреля düzgün
Baxılma müddəti ərizənin verildiyi gündən sayılır. «30 gün» təqvim günləridir; «30 iş günü» təxminən bir yarım aydır. Müddət keçib cavab yoxdursa, bu, şikayət üçün əsasdır.
Вы пишете объяснительную записку на работе. Какой стиль уместен?
Разговорный, как в переписке с друзьями sizin cavabınız İzahat sənəddir, işə tikilir. Danışıq üslubu orada ciddi görünmür. Эмоциональный, чтобы показать своё отношение sizin cavabınız Emosiyalar müəllifin əleyhinə işləyir: onlar faktlardan yayındırır. Деловой: факты, даты, без оценок и эмоций düzgün
İzahat işgüzar üslubda yazılır: nə oldu, nə vaxt, hansı səbəbdən — qısa və faktlarla. Qiymətləndirmə və emosiya olmamalıdır.
Выберите правильный вариант: «Я хочу, чтобы вы ___ моё заявление».
рассмотреть sizin cavabınız «Чтобы» dan sonra başqa şəxs varsa, keçmiş forma qoyulur, məsdər yox. рассматриваете sizin cavabınız «Рассматриваете» indiki zamandır, «чтобы» dan sonra işlənmir. рассмотрели düzgün
«Чтобы» bağlayıcısı kimin hərəkət etdiyindən asılı olaraq fərqli işləyir. Eynidirsə — məsdər; fərqlidirsə — -л forması.
Выберите правильный вариант: «Этот документ ___ для подачи заявления».
необходим düzgün необходимый sizin cavabınız «Необходимый» tam formadır, isimdən əvvəl təyin kimi durur. Xəbər rolunda qısa forma lazımdır. необходима sizin cavabınız «Необходима» qadın cinsidir. «Документ» kişi cinsindədir.
Qısa sifətlər xəbər rolunda mübtəda ilə uzlaşır. Tam forma isimdən əvvəl durur. Bu, rəsmi tələblərin dilidir.
Выберите правильный вариант: «Сообщите, пожалуйста, ___ будет готов документ».
который sizin cavabınız «Который» ismə təyin daxil edir. Vaxt sualı üçün «когда» lazımdır. когда düzgün что sizin cavabınız «Что» fakt barədə məlumatı daxil edir. Burada vaxt soruşulur.
Dolayı sual birbaşa sualdakı sözlə daxil edilir: nə vaxt — сообщите, когда. «Что» isə sualı yox, məlumatı daxil edir.
Выберите правильный вариант: «Он работает в этой организации ___ 2019 года».
от sizin cavabınız «От» mənbəni göstərir. Vaxtın başlanğıcı «с» ilədir. в sizin cavabınız «В 2019 году» anı bütöv adlandırır, indiyədək davam edən aralığın başlanğıcını yox. с düzgün
İndiyədək davam edən vaxt aralığının başlanğıcı «с» və yiyəlik hal ilə. Sonu «до» ilə. Bir anda bitən hərəkət üçün «в» qoyulur.
Выберите правильный вариант: «Документы принимаются ___ понедельника по пятницу».
с düzgün от sizin cavabınız «По» ilə cütlükdə həmişə «с» gəlir. «От … по» rus dilində yoxdur. из sizin cavabınız «Из» içəridən hərəkəti bildirir. Vaxta aid deyil.
Vaxt aralığı iki cüt sözönü ilə verilir: «с … до …» və «с … по …». Vacib incəlik: «по пятницу» cüməni də əhatə edir, «до пятницы» yox.
Выберите правильный вариант: «Я ___ с решением комиссии».
не соглашаюсь sizin cavabınız «Не соглашаюсь» təkrarlanan hərəkəti bildirir. Burada bir qərar üzrə mövqedən söhbət gedir. не согласен düzgün не согласный sizin cavabınız «Согласный» tam formadır, təyin kimi işlənir. Xəbər üçün qısa forma.
«Согласен» və «не согласен» qısa formalardır, cins və sayda uzlaşır. İdarəsi — «с» ilə alət hal. Bu quruluş hər şikayətdə lazımdır.
Выберите правильный вариант: «Прошу ___ мне копию документа».
выдали sizin cavabınız «Выдали» keçmiş zamandır. «Прошу» dan sonra məsdər. выдача sizin cavabınız «Выдача» isimdir, feil lazımdır. «Прошу выдачу» yarımçıq ifadə kimidir. выдать düzgün
«Прошу» hər ərizənin açar sözüdür, ondan sonra feilin məsdər forması gəlir. Hərəkəti başqası etməlidirsə, «прошу, чтобы» işlənir.
Выберите правильный вариант: «___ подачи заявления необходимо оплатить государственную пошлину».
До düzgün После sizin cavabınız Rüsum əvvəlcədən ödənilir: qəbz ərizəyə əlavə edilir. Во время sizin cavabınız Təqdim anında ödəmək adətən mümkün deyil: şöbədə kassa yoxdur.
Dövlət rüsumu ərizə verilməzdən əvvəl ödənilir, qəbz sənədlərə əlavə olunur. Rekvizitlər müəssisədən götürülür.
Прочитайте: «Приём документов осуществляется при наличии полного пакета. Неполный пакет к рассмотрению не принимается». Что будет, если не хватает одной справки?
Документы не примут, придётся прийти ещё раз düzgün Примут, а справку можно донести позже sizin cavabınız Mətn əksini deyir: natamam dəst qəbul edilmir. Примут, но рассмотрят позже sizin cavabınız Söhbət baxılma müddətindən yox, qəbulun özündən gedir.
«Tam dəst» — siyahıdakı bütün sənədlər birdən. Nəyinsə çatmaması ərizənin qəbul edilməməsi deməkdir. Siyahını əvvəlcədən götürüb bənd-bənd yoxlayın.
Прочитайте: «Решение может быть обжаловано в вышестоящий орган или в суд в течение трёх месяцев со дня его получения». С какого момента считается срок?
Со дня принятия решения sizin cavabınız Mətndə «alındığı gündən» deyilib. Qərar daha əvvəl qəbul edilmiş ola bilər. Со дня получения решения düzgün Со дня подачи заявления sizin cavabınız Təqdim və qərarın alınması fərqli anlardır. Şikayət ikincidən sayılır.
Şikayət müddəti qərarın alındığı gündən sayılır. İki yol var: yuxarı orqan və ya məhkəmə. Buraxılmış müddət yalnız üzrlü səbəblə bərpa edilir.
Выберите правильный вариант: «Я хотел бы уточнить, ___ мне обратиться по этому вопросу».
кому sizin cavabınız «Кому» sözönüsüz yönlük haldır. Müraciət isə «к» ilədir. к кому düzgün у кого sizin cavabınız «У кого» «kimdə» deməkdir. Müraciət «к кому» ilədir.
«Обратиться» feili sözönü tələb edir: insana «к», təşkilata «в». Dolayı sual eyni sözönünü saxlayır.
Выберите правильный вариант: «Мне ___ этот вариант».
подходящий sizin cavabınız «Подходящий» sifətdir, ismi təyin edir. Xəbər üçün feil lazımdır. подхожу sizin cavabınız «Подхожу» birinci şəxsdir: mən kiməsə uyğun gəlirəm. Burada əksinədir. подходит düzgün
«Подходить» feili «rahat olmaq» mənasında belə qurulur: nə kimə uyğundur. Kimə uyğundursa, yönlük halda.
Прочитайте: «Оплата принимается до 25-го числа текущего месяца включительно». До какого дня можно заплатить?
До 24-го числа sizin cavabınız «Daxil olmaqla» sözü deyilən günü də müddətə daxil edir: 25-i hələ daxildir. До 25-го числа включительно düzgün До 26-го числа sizin cavabınız 26-sı müddətdən kənardır: «daxil olmaqla» müddəti məhz deyilən günə qədər genişləndirir, növbətiyə yox.
«Daxil olmaqla» deyilən günün müddətə daxil olduğunu bildirir. Söz qısadır, fərq isə bütöv bir gündür və mənzil yaxud patent ödənişində bu, «vaxtında» ilə «gecikdi» arasındakı fərqdir.
Прочитайте: «При себе иметь оригиналы документов и их копии». Что нужно взять?
И оригиналы, и копии düzgün Только оригиналы sizin cavabınız «Və» bağlayıcısı iki tələbi birləşdirir, seçim təklif etmir: hər ikisi lazımdır. Только копии sizin cavabınız Əsli olmadan surət yoxlanmır: əməkdaş surəti təsdiqləmək üçün əsli görməlidir.
İfadə «və» ilə iki şeyi sadalayır: əsillər VƏ surətlər. Səhv yenidən getməyə səbəb olur — natamam dəstlə sənədlər qəbul edilmir.
Прочитайте: «Приём по предварительной записи. Запись открывается за 14 дней». За сколько дней можно записаться?
Не раньше чем за 14 дней до приёма düzgün Ровно за 14 дней, в другие дни записаться нельзя sizin cavabınız «14 gün əvvəl açılır» yazılma dövrünün başlanğıcıdır, yeganə mümkün gün deyil. Записываться не нужно, приём в порядке очереди sizin cavabınız Birbaşa deyilib: qəbul əvvəlcədən yazılma ilədir. Burada canlı növbə yoxdur.
«Yazılma 14 gün əvvəl açılır» — deməli, bu iki həftənin istənilən günü yazılmaq olar. Ondan əvvəl sistem boş vaxt göstərmir.
Прочитайте: «Справка действительна в течение 30 дней со дня выдачи». Справку выдали 1 апреля. До какого дня она действует?
До 1 мая düzgün До 30 апреля sizin cavabınız Otuz gün verildiyi GÜNDƏN, yəni 1 apreldən sayılır: otuzuncu gün 1 maya düşür. До 1 июня sizin cavabınız Bu, iki aydır, otuz gün yox. Günlə verilən müddət təqvimlə sayılır, ayların sayı ilə yox.
«Verildiyi gündən» müddəti ardıcıl təqvim günləri ilə sayılır. 1 apreldə verilmiş arayışı 1 maya qədər qəbul edirlər; 2 mayda onu qaytarıb yenisini istəyirlər.
Прочитайте: «Услуга предоставляется бесплатно. Государственная пошлина оплачивается отдельно». Сколько платить?
Ничего: услуга бесплатная sizin cavabınız İdarənin işi pulsuzdur, lakin rüsum ayrıca məcburi ödənişdir və bu, ikinci cümlədə birbaşa deyilib. Государственную пошлину düzgün И за услугу, и пошлину sizin cavabınız Xidmətin özü üçün ödəmək lazım deyil: ilk cümlə «pulsuz» deyir. Ödəniş birdir — rüsum.
«Pulsuz» idarənin işinə aiddir, rüsum isə hüquqi əhəmiyyətli hərəkət üçün büdcəyə ödənişdir. Bunlar fərqli şeylərdir və tez-tez qarışdırılır: xidmət pulsuzdur, rüsum isə ödənilir.
Прочитайте: «В случае отказа заявитель вправе обратиться повторно после устранения причин отказа». Что это значит?
Отказ окончательный, подать снова нельзя sizin cavabınız Əksi deyilib: təkrar müraciətə birbaşa icazə verilib. «Haqlıdır» sözü hüququ bildirir, qadağanı yox. Подать заново можно, если исправить то, из-за чего отказали düzgün Можно подать снова в любой момент без изменений sizin cavabınız Şərt birbaşa deyilib: «imtina səbəbləri aradan qaldırıldıqdan sonra». Eyni sənədlər eyni cavabı verəcək.
İmtina hökm deyil, amma eyni şeyi yenidən təqdim etmək üçün əsas da deyil: qanun səbəb aradan qaldırıldıqdan sonra yenidən müraciətə icazə verir. Ona görə imtinada həmişə səbəb axtarılır — o, düzəldilməli olanların siyahısıdır.
Вы заполняете заявление. В графе «Дата рождения» указано «01.02.2000». Что это значит?
1 февраля 2000 года düzgün 2 января 2000 года sizin cavabınız Rusiya sənədlərində qayda belədir: gün, ay, il. İlk rəqəm gündür, ay yox. 2000-й день февраля sizin cavabınız Üçüncü rəqəm qrupu ildir. Belə tarix ümumiyyətlə olmur.
Rusiya blanklarında tarix GG.AA.İİİİ kimi yazılır: gün, ay, il. Amerika qaydası (əvvəl ay) ilə qarışdırmaq anketlərdə səhvlərin geniş yayılmış səbəbidir və belə anket geri qaytarılır.
Вы пишете заявление на имя начальника. Как правильно начать?
«Привет! Хочу попросить…» sizin cavabınız İş məktubuna danışıq salamı ilə başlamırlar: ərizə sənəddir və orada üslub rəsmidir. С шапки: кому, от кого, затем слово «Заявление» düzgün Сразу с сути, без вступления sizin cavabınız Başlıq olmadan kimə və kimdən olduğu bilinmir: belə ərizə qeydiyyata alınmır.
Ərizə sağ yuxarı küncdəki başlıqla başlayır: kimə (vəzifə, soyad, inisiallar), kimdən (sizin məlumatlarınız). Aşağıda mərkəzdə «Ərizə» sözü, sonra mətn, sonda tarix və imza.
Выберите верную форму: «Я работаю … заводе».
в sizin cavabınız «Zavod» sözü iş yeri mənasında «na» ön qoşması ilə işlənir: na zavode, na fabrike, na poçte. на düzgün к sizin cavabınız «K» ön qoşması kiməsə istiqaməti bildirir («k vraçu»), iş yerini yox.
«Na zavode», «na fabrike», «na poçte», «na vokzale» — amma «v ofise», «v maqazine», «v banke». Burada qayda yoxdur, bu birləşmələr əzbərlənir: ön qoşmadakı səhv dərhal qeyri-doğmadili olduğunu göstərir.
Выберите верную форму: «Я живу здесь … пяти лет».
в течение sizin cavabınız «V teçeniye» «hərəkət nə qədər davam etdi» sualına cavab verir: «v teçeniye pyati let» düzgündür, lakin məna başqadır — hərəkət bitib. уже düzgün через sizin cavabınız «Çerez pyat let» gələcəkdir: hərəkət hələ başlamayıb. Sual isə artıq davam edən haqqındadır.
«Ya jivu zdes uje pyat let» — hərəkət keçmişdə başlayıb və indi davam edir. «Uje» sözü davamlılığı vurğulayır, ondan sonra müddət adlıq halda olur: pyat let, pyati yox.
Какая фраза выражает согласие с собеседником?
«Вы совершенно правы» düzgün «Ну не знаю…» sizin cavabınız Bu, şübhə ifadəsidir: danışan razı deyil, amma açıq mübahisə də etmir. «Это вряд ли» sizin cavabınız «Vryad li» — nəzakətli razılaşmamaqdır: danışan deyiləni ehtimalsız sayır.
«Vı soverşenno pravı» — nəzakətli formada tam razılıqdır. Razılığı, şübhəni və nəzakətli imtinanı ayırd etmək çox söz bilməkdən vacibdir: dialoqun yarısı bunların üzərində qurulur.
Как вежливо попросить повторить сказанное?
«Что?» sizin cavabınız Tək «çto?» kobud səslənir: belə ailədə soruşurlar, idarədə və ya tanımadığın adamla yox. «Извините, повторите, пожалуйста» düzgün «Говорите громче!» sizin cavabınız Bu tələbdir, xahiş deyil: «zəhmət olmasa» olmadan əmr forması əmr kimi səslənir.
«İzvinite, povtorite, pojaluysta» — iki nəzakət sözü olan xahişdir. Bu ifadəni bütöv əzbərləmək lazımdır: imtahanda da, idarənin pəncərəsində də tez-tez soruşmalı olursan və cavab formadan asılıdır.
Как правильно обратиться к незнакомому человеку на улице?
«Мужчина!» sizin cavabınız Cinsə görə müraciət nəzakətsiz sayılır, tez-tez eşidilsə də. İmtahan tapşırıqlarında belə variant həmişə səhvdir. «Извините, можно вас спросить?» düzgün «Эй!» sizin cavabınız Bağırtı diqqət çəkir, amma müraciət deyil: tanımadığın adamla belə danışmırlar.
Rus dilində tanımadığına neytral müraciət sözü yoxdur, ona görə təsviri müraciət edirlər: «İzvinite…», «Prostite, pojaluysta…», «Budte dobrı…». İmtahanda da, həyatda da düzgün cavab budur.
Собеседник сказал: «Я вчера получил гражданство». Какой ответ уместен?
«Поздравляю!» düzgün «А сколько вы заплатили?» sizin cavabınız Sevindirici xəbərə cavab olaraq pul soruşmaq nəzakətsiz və yersizdir. «Да, я знаю» sizin cavabınız Belə cavab məlum şeyə verilir, həmsöhbət isə yenilik danışır: cavab onun sözünü dəyərsizləşdirir.
Yaxşı xəbərə təbrik və ya sevinclə cavab verilir: «Təbrik edirəm!», «Nə gözəl!», «Sizin üçün çox şadam». İmtahan söz bilməyi yox, reaksiyanın yerinə düşməsini yoxlayır.
Выберите верную форму: «Если я … документы вовремя, всё будет хорошо».
подам düzgün подал бы sizin cavabınız «Podal bı» — şərt şəkli, keçmişdəki qeyri-real şərtdən danışır, ifadə isə gələcəkdən. подаю sizin cavabınız İndiki zaman burada uyğun deyil: gələcəkdən bəhs edən «əgər» budaq cümləsi hər iki hissədə gələcək zaman tələb edir.
«Əgər mən sənədləri vaxtında versəm, hər şey yaxşı olacaq»: gələcəkdə real şərt — hər iki hissədə gələcək zaman. Bu, idarə ilə söhbətdə ən çox rast gəlinən quruluşdur.
Выберите верную форму: «Мне … этот город».
нравится düzgün нравлюсь sizin cavabınız «Nravlyus» mənim haqqımdadır: mən kiməsə xoş gəlirəm. Burada mübtəda şəhərdir, deməli o xoş gəlir. нравятся sizin cavabınız Cəm forması cəm mübtəda tələb edir: «mne nravyatsya eti qoroda». Şəhər isə birdir.
«Mne nravitsya» quruluşunda hərəkət edən xoşa gələn şeydir, insan isə yönlük halda olur: mne, tebe, yemu. Buradan uzlaşma: nravitsya qorod, nravyatsya qoroda.
Выберите верную форму: «Я иду … поликлинику».
в düzgün на sizin cavabınız «Na polikliniku» demirlər: qapalı binalarla «v» işlənir — v polikliniku, v bolnitsu, v maqazin. к sizin cavabınız «K» insandan əvvəl gəlir: idu k vraçu, k druqu. Bina qarşısında başqa ön qoşma lazımdır.
Binanın içinə istiqamət — «v»: v polikliniku, v bank, v şkolu. «K» — insana, «na» — açıq yerlərə və tədbirlərə: na poçtu, na vokzal, na rabotu.
Выберите верную форму: «У меня … паспорт с собой».
есть düzgün имею sizin cavabınız «İmeyu» kitab dilidir və danışıqda demək olar ki, rast gəlinmir. Rus dilində sahibliyin adi forması «u menya yest»dir. является sizin cavabınız «Yavlyayetsya» «təşkil edir» mənasındadır, sahibliklə əlaqəsi yoxdur.
Rus dilində sahiblik «u koqo yest çto» quruluşu ilə ifadə olunur: u menya yest pasport, u neqo yest patent. «İmet» ilə hərfi tərcümə qeyri-təbii səslənir.
Как вежливо отказаться от предложения?
«Нет». sizin cavabınız Birhecalı imtina sərt səslənir. Rus dilində nəzakət «xeyr» sözündə yox, onun ətrafındakı sözlərdədir. «Спасибо, но, к сожалению, не смогу» düzgün «Мне это не надо» sizin cavabınız Belə cavab anlaşılandır, amma bir qədər kobud səslənir: orada nə təşəkkür, nə təəssüf var.
Nəzakətli imtina üç hissədən qurulur: təşəkkür, təəssüf, səbəb və ya imtina. «Sağ olun, amma təəssüf ki, bacarmayacağam» — bu düstur demək olar ki, hər vəziyyətə bəs edir.
Собеседник говорит: «Извините, я не расслышал». Что это значит?
Он просит повторить düzgün Он не согласен с вами sizin cavabınız Razılıq haqqında söhbət getmir: adam səsi eşitmədiyini bildirir və təkrar gözləyir. Он торопится и хочет закончить разговор sizin cavabınız İfadə eşitmə haqqındadır, vaxt haqqında yox. Bitirmək istəyi başqa cür bildirilir: «Bağışlayın, getməliyəm».
«Ya ne rasslışal» səsin çatmadığını və ya aydın olmadığını bildirir — həmsöhbət təkrar istəyir. Cavab sadədir: dediyinizi bir az yavaş və uca səslə təkrarlayın.
Выберите верную форму: «Я подал заявление и … ответа».
жду düzgün жду за sizin cavabınız «Jdat za» rus quruluşu deyil: burada ön qoşma lazım deyil, feil yiyəlik halı idarə edir. жду на sizin cavabınız «Jdat na» da işlənmir. Rus dilində KİMİ və ya NƏYİ gözləyirlər: jdu otveta, jdu avtobus.
«Jdat» feili ön qoşmasız yiyəlik halı idarə edir: jdu otveta, jdu reşeniya, jdu pisma. Konkret nəqliyyatla təsirlik hal da mümkündür: jdu avtobus.
Что означает выражение «тянуть время»?
Специально затягивать, не решать вопрос düzgün Работать сверхурочно sizin cavabınız Əlavə iş haqqında başqa cür deyilir: «rabotat sverxuroçno», «zaderjivatsya na rabote». Опаздывать sizin cavabınız Gecikmək özü və gəliş vaxtı haqqındadır, «tyanut vremya» isə işi qəsdən uzatmaq haqqındadır.
«Tyanut vremya» — qərarı qəsdən yubatmaq. İdarə ilə söhbətdə bu ifadəni tez-tez eşidirlər və onu başa düşmək lazımdır: məsələnin qəsdən həll edilmədiyini bildirir.
Вам оказали услугу. Как ответить на «Пожалуйста»?
«Пожалуйста» sizin cavabınız «Pojaluysta» — bu, təşəkkürə cavabdır, ona yenə eyni sözlə cavab vermək qəribədir. Ничего не отвечать или сказать «Всего доброго» düzgün «Извините» sizin cavabınız Üzr burada yersizdir: sizə pislik etməyiblər, əksinə — kömək ediblər.
Rus dilində nəzakət zənciri qısadır: «Sağ olun» — «Buyurun». Sonra cavab vermək vacib deyil; söhbət bitirsə, «Xoş qalın» və ya «Sağ olun» deyirlər.
Выберите верную форму: «Документы должны быть … до первого числа».
поданы düzgün подали sizin cavabınız «Podali» — icraçısı olan keçmiş zamandır: kimsə verdi. Bu ifadədə icraçı yoxdur, feili sifətin qısa forması lazımdır. подающие sizin cavabınız «Podayuşşiye» — verənlərdir, yəni insanlar, söhbət isə sənədlərdən gedir.
«Dokumentı doljnı bıt podanı» — məchul quruluşdur: kimin etdiyi yox, nəyin edildiyi vacibdir. Rəsmi mətnlər məhz belə yazılır və onları ilk oxunuşda anlamaq lazımdır.
Прочитайте текст: «Государственный флаг России — прямоугольное полотнище из трёх равных горизонтальных полос: верхняя белая, средняя синяя, нижняя красная. Отношение ширины флага к его длине — два к трём».
Какого цвета средняя полоса флага?
Красная sizin cavabınız Qırmızı — aşağı zolaqdır. Üç rəng və üç mövqe: yeri qarışdırmaq rəngləri bilsən də səhv cavab vermək deməkdir. Синяя düzgün Белая sizin cavabınız Ağ — yuxarı zolaqdır. Rənglərin ardıcıllığı yuxarıdan aşağı mətndə birbaşa deyilir.
Rusiya bayrağı — yuxarıdan aşağı ağ, mavi, qırmızı zolaqlar. Ardıcıllığı «BeSiK» sözü yadda saxlamağa kömək edir. Dövlət rəmzləri vətəndaşlıq imtahanı kodifikatorundadır, onları təkcə bayraq üzrə soruşmurlar: gerb — ikibaşlı qartal, himn — Aleksandrovun musiqisinə Mixalkovun sözləri ilə.
Прочитайте текст: «Присягу приносят лица, достигшие восемнадцати лет, при приобретении гражданства. Текст присяги произносится на русском языке в торжественной обстановке».
Кто приносит присягу?
Только те, кто уже родился гражданином sizin cavabınız Andı məhz vətəndaşlığı ƏLDƏ EDƏRKƏN içirlər. Vətəndaş doğulanların içəcəyi and yoxdur. Совершеннолетние при приобретении гражданства düzgün Все члены семьи, включая детей sizin cavabınız Yaş şərti mətndə deyilir: on səkkiz yaş. Uşaqlar buna daxil deyil.
Andı on səkkiz yaşına çatanlar Rusiya vətəndaşlığını alarkən içirlər. Mətn rusca söylənir — dil imtahanının məhz bu səviyyədə məcburi olmasının səbəblərindən biri budur. Mətndəki «alarkən» sözləri açardır.
Прочитайте объявление: «Уважаемые заявители! С 1 марта приём документов осуществляется только по предварительной записи через портал государственных услуг. Живая очередь отменена».
Как попасть на приём после 1 марта?
Прийти пораньше и занять очередь sizin cavabınız «Canlı növbə ləğv edildi» — belə üsula birbaşa qadağadır. Erkən gəlmək kömək etmir. Позвонить и договориться sizin cavabınız Qeydiyyat üsulu bir göstərilib: portal vasitəsilə. Telefon elanda ümumiyyətlə xatırlanmır. Записаться заранее через портал госуслуг düzgün
Elan qaydanı dəyişir: əvvəllər gəlib növbəyə durmaq olardı, indi dövlət xidmətləri portalı vasitəsilə əvvəlcədən qeydiyyat lazımdır. Buradakı «yalnız» sözü qalan üsulları istisna edir. Elanda həm «yalnız», həm köhnə qaydanın ləğvi varsa — dolayı yol axtarmaq mənasızdır.